کاکه سابیر سهعیدی شاعێری وهش تهبعوو ههورامانی
ڕوێو جه ڕوا پێسهو جارانی لوانێ سهرم دا کتیب ورهشی یۆ جه دۆسابه نامێو کاکه ئهوڕهحیم(ی) جه پاوه نه ههر پاسه خهریکوو گێڵای دلێ قهفهسهکانه بێنێ ، کتووپڕ چهمم کهوت به کتیبێوی که هۆنیێ ههورامیێ بێنێ نویسیا بێ "ههنگو ڕۆحی – سابیر سهعیدی " .
نامێو نویسهرهکهیش ئژناسیا کهوته وهروو چهمام . تاماشاو دلێ کتیبهکهیم کهرذ چهمم کهوت عهکسهکهو کاکه سابیری ئێتر شکهم نهمهنه که ئینه کاکه سابیر سهعیدیا حهر چاگهنه زهنگم دا پهی کاکه فاتێحی (براو کاکه سابیری) ئاذیچ واتش کاکه سابیر شاعێرا و غهیر جه ههنگو ڕۆحی کتیبێو تهرش چاپ بیهن به نامێو " هاوار بێ دهنگیم" .
من ههر وهختێو چهمم به کتیبێوی ههورامی گنۆ پێسهنه چهمم به زهریفتهرین وه قیمهتی تهرین چێوێوی کهوتهبۆ . ئا ڕوه فره وهشحاڵ بیانێ چوون دیم هۆنیارێو جهدهگاکێو منهنه ئیناره ئاسمانوو فهرههنگ و ئهدهبوو ههورامانیهنه وه به زهریفی خهریکا جه ویهڕوو شێعرێنه ههرمانه کهرۆ .
فره حهز کهرێنێ چهمم به کاکه سابیری گنۆ وه جه نزیکهۆ قسێش چنی کهروو وه ئا چێوێ که گهرکما جه بارهشهره بنویسوو جه وێش گێرووشا . (ئینهیچه واچوو که 35 ساڵێ چهی وهڵتهر ئاذێ یانه شا لوابێ مهریوان وه ئێمهێچێ حهر چا وهختهنه ئامهێبێنمێ پاوه) ئینه ڕێک نهکهوت تا چن ڕوێ چهی وهڵتهر جه پهرسهو قهومێویمانه چهمم پهنهش کهوت مهجاڵ نهبێ چاگه قسێ کهرمێ بهڵام به تهلهفوونی نزیک نیم سهعات قسێما کهرذێ و قهرار پاسه دریا ههر چێوم گهرهکا جهکتیبهکهیشهنه هۆرچنوو .
من ئه چی نیم سهعاتنه پهیم بهرکهوت که کاکه سابیر ئێنسانێوی فره زانا و ژیر وه جه واقێعهنه دڵسۆچنا پهی ههورامانی .شێعرهکێش تێکهڵاوێنێ جه عێرفانی وه ههر پاسه حسوو دۆسایهتی کۆمهڵگاکهیش وه زوانهکهیش .
کاکه سابیر سهعیدی
سابیر سهعیدی کۆڕوو فهرهجی سهعیدی وه مهلێعهی کهریمی خهڵکوو دهگاو شهڕهکانی ، مهحالوو ههورامانوو لهۆنی بهشوو نهوسووذێ سهر بهشاروو پاوهی ، ئهرهنیشتهو شاروو مهریوانی که جه ساڵۆ 1336 ی کۆچی ڕۆجیاریهنه ئامان دنیا. دهورانوو زارۆڵهیی و ههرزهکاریهنه تا تهمهنوو 20 ساڵهی جه دهگاو شهڕهکانیهنه ویاردهن جه ساڵهو 1356 یهنه کۆچش کهرذهن پهی مهریوانی و ههتا ئیسه چا شارهنه ئهرهنیشته بیهن. کاکه سابیر ههر جه تهمهنوو جوانیشهنه حهزش به شێعرێ بیهن چوون شهخسێوی دیندار و ڕوو به خوا و قۆرئان بیهن، شێعرهکێچش ههر جه بنهڕانه دیمهنی عێرفانیش پۆوه دیار بیهن.
جه ساڵهو 1384یهنه ئهوهڵین کتیب وو وێش به نامێو ههنگوو ڕۆحی جه دوی بهشێنه به ههورامی و سۆرانی چاپ کهرذن جه ساڵهو 1388یچهنه دوومین کتیبش به نامێو هاوار بێ دهنگیم چاپ بین وه ئیسهێچ یهرۆمین کتیبش که ئاذیچ ههر هۆنیێ ههورامیێنێ ئینا جه چاپخانهنه.
ههر پاسه که واتم عێرفان جه شێعرهکاو کاکه سابیر یهنه نموودێوی ئاشکراش ههن:
ههوار
ههوار به ههوار دڵ جه شۆنی تۆن
گۆڵاوگۆڵ چون ههنگ شهیدای بۆنی تۆن
حــهیاتم بهسیــان بهو مــهدارهوه
دیذه دیــــدهبان جـــــهو دیــارهوه
ڕازیم به ڕهزاش گــهر وزۆم وه نیل
یا دۆم فێـــرعۆنان بکــهرام به دیل
یا چوون ئێسماعیل تێخ بنیۆگهردهن
تا بۆ بههانه پهی خهڵات کــهردهن
گردچێو ڕهحمهتهن ئهرجه لای تۆبۆ
بهوشهرت دڵ مهدارجه ڕهزای تۆبۆ
ڕازیم بهڕهزاش ههرچی ڕهزاشــهن
ملــم ئامادهی تهناف قهزاشـــهن
ئیجا ئهگهر خاس بذیهیمی پهی وهیهرینوو ئهرهنیای شێعرهکاش ، ئینهما پهی بهرگنۆ که ڕۆ بهڕۆ پڕ باری و یاوای شێعرهکاش فرهتهر ئهو وهروو چهما گنۆ . کاکه سابیر خهم وهروو کۆمهڵگاکهیشا بهتایبهت زوانی ئهذاێێش که جه تان و پۆ کتیبه شێعرهکاشهنه نیشانهش مذۆ:
فهرز
زهیدم وهڵاتم ، کهسـم بێ کهسـم
تاسهرجهسهرهن پهی تۆن نهفهسم
تـا حــهیات یـارهن حـــهیات یاهرنـــی
چــوون تۆ ڕۆشنایی چهمــی تارهنی
سهرم به بهرزی سهرت سهربهرزهن
پهوچی سهربهخشوو بهسهرت فهرزهن
ههر کهس تیکه پهی دهموو وێش بهرۆ
خزمهت به قهوم و کهسوو وێش کهرۆ
تــۆیچ پــهی زوان و مللــهت و وهڵات
ئهرپهرساچهنهت چێشت کهردخهڵات
جــوابت چێشــــهن بهڵگـــهی ژیرانه
باخــــی بــێ پــهڕچین بیــهن وێرانه
ئیشارهی وهسێن پهی شهخسی دانا
مــاچـــا سفیـــــــــدیچ مــــوانۆوه زانا
حهر پاسه جه قسمهتوو پێشکهش کهرذهی کتیبهکهیشهنه پێسه نویسهنش :
من پاسه مزانوو جه ههر عهسر و زهمانێوهنه و ههر نیم قهڕنێوهنه ههر مێللهتێو به وهسیلهو ئاسار و مهدرهکی هۆنهری ، ئهدهبی عێلمی وێشا جه دلێو مللهتهکا تهریهنه ساحیب کۆرسیا و تهنیا متاوۆ چی وێڕێنه پڕۆوه و واچۆ زیننه و پویانا و تهنیا چی ڕانه ساحیب ئێفتێخار مهنۆوه . ئهگهر پێسه بۆ عهرزما کهرد ، واجبوو سهروو شانهو ههر کهسێویا جه توانوو وێشهنه پهی ڕۆشن کهرذهی یانهو ئێفتێخاروو مێللهتی کۆشابۆ.
قسمهتێوی فره جه شێعرهکاش شێعری نهوێنێ (شعرنو) ئه چی قسمهتهنه بهڕاسی نهزهرهو ئانیشاشه که واچێنێ شێعرهی نهوی ههورامی ئێمکانش نیا ، ڕهذه کهردێنهو.
دهوار
من ڕهزاو تۆ
به گرد قیمهتێو مسانوو
پهی تۆن شێعرم ، جه تۆن شعوور
جه مهکتهبی عێشق و عۆشاق
پهی تۆ وانوو
شههدی شێعرم ، باڵ و پهڕم
جه تۆ زانوو
تۆ خۆذا دهرذم گران کهره
تۆ خۆذا دهرذم گران کهره
دڵم ! دڵم پهی ههمیشهی بهره
به چهشنی چهم ،بارووتی خهم
یانهو دڵیم ، کۆگای خهیاڵ
ههتا مهیلتهن
وێران کهره
با نهبۆشا یانهو ههوار ، با نهبۆشا حهوش و حهسار
تا جه شاخ و یاذو تۆوه
مهجبوورێ با هۆردا دهوار.
18/8/1384
چننه شێعرێ تهر جه کاکه سابیری:
یاران
یاران گــــــۆڵزارتان بــه ئـــاوی دڵان
عهترین و ڕهنگین خاستهرجهگۆڵان
ههزاران سڵام به گهرمی و به تین
پێشکهش بهگۆڵ وگۆڵزاری ڕهنگین
دڵ گـزی به دهس مهسیر و ڕاتان
چهمم ئامادهن پهی فهرشی پاتان
بهرزان :
ههر چن ههورامان بهرزهن دیارهن
بهڵام ماتڵی، مایهی خهسارهن
به فهرههنگ بهرزهن بهرزی وهڵاتم
پهی بهرزی بهرزان بهرزهن ئاواتم
سهرێو گهر چهنی سهربهرزان نهبۆ
مهجنوون کۆگێڵ جه بهرزان نهبۆ
بێ حهیات عهمر و حهیات تهی کهرذن
زیننهی بێ حهیات ، بێ حهیات مهرذهن
5/1/85
پهی کۆنگرهو خهرمانهو ههورامانی جه پاوهنه
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------