ماموستا ملا قادر قادری
حركتهاي مذهبي چند دهه اخير موجب ايجاد انديشه هاي مؤثر و متاثر و پويايي در بين روحانيت اهل سنت و جماعت در منطقه كردستان گرديده است كه برداشت هاي منطقي از دست مايه هاي فكري وزين در برهه هاي بحراني سبب ايجاد نحله اي ياريگر و همسو در جهت پيشرفت طبيعي همگام با تمامي جوانب جامعه خواهد بود و از نابساماني هاي بيشتر و مشقات و رنج هاي بي ثمر مانع خواهد شد .
حاج ماموستا ملا قادر قادري ، در اوضاع حساس دوران پس از پيروزي انقلاب اسلامي ، همانند يك روحاني متفكر در جهت گيري هاي متداول روز نقش فكري خود را به عرصه ظهور رسانيد و باعث گرديد كه با حضور و پي گيري و اقدام خويش از ريشه أي شدن معضلات منطقه پيشگيري نمايد و خلقي را از صعوبت برهاند ، و با عملكرد خود ، پرده بد بينيها را بردارد ، تا هموطني ، هموطني را نيازارد و حديث برادري و اتحاد سر بر آرد .
وي در سال 1332 ه.ش در روستاي نورياب در حومه پاوه متولد گرديد پدرش مرحوم عباس در كودكي فرزند درگذشت ، چكيده زحمت است گه در بوته مشقت ايام چون فولادي آبديده متكي به واقعيت رسالت انساني خويش استوار و نستوه باقي مانده و از آغاز كودكي كمر به تحصيل علم بسته است . وقار و تواضع و تربيت اسلامي از نخستين گام هاي زندگي با خون وي عجين شده است ، در سال 1339 شمسي تحصيل ابتدائي متداول آموزش و پرورش را در زادگاهش آغاز كرد وبه سال 1343 ه.ش روبه حجرههاي مدارس علوم دينيه نهاد ، والده ماجده اش كه مؤمنه اي پارسا و دل در گرو اهل ايمان و حيا و ذاكر دائم الدعا و در ياد خدا بود فرزند را به مدرسه علوم ديني ، روستاي دشه رهنمون آمد ، بيش از چهار سال تحصيل علوم مقدماتي را نگذرانده بود كه به سبب قيام هاي مردمي منطقه ، تحميل هاي سيستم پليسي بر مدارس علوم ديني افزايش يافت و به ناچار روي به عراق عرب نهاد و در شهرهاي سلمانيه و حلبچه بـــه ادامه تحصيـــل پرداخت ، در ســـــال 1350 شمسي كه مستعـــــدي فرهيختــــه و دانش پژوهي تلاشگر در علوم ديني بود به سوي سنندج و مريوان وسقز و بانه رهسپار و هر از چندگاه از محضر استادي مسلم بهره ياب گرديد تا در پاييز سال 1355 ه.ش در مدرسة علوم ديني بانه كردستان از محضر استاد شهيد ماموستا ملا محمود محمدي كه از مؤثران در شكل گيري نهايي انديشه طلبه مستعد خويش بود . به دريافت گواهي نامه افتاء و تدريس و تبليغ علوم دينيه اسلاميه و خلعت پوشش اهل علم نائل گرديد و به رسم متداول در امتحانات علوم ديني سنندج كه اعلم علماي كردستان هيئت ممتحنه آنرا تشكيل مي دهند ، شركت نموده و به اخذ تاييد و رسميت گواهي از وزارت فرهنگ و آموزش عالي نائل گرديد و در پاييز همان سال به زادگاهش بازگشت و اقامت و جماعت و جمعه و وعظ و تدريس و ارشاد اهالي را عهده دار گرديد.
در سال 1356 ه.ش كه فعاليت حركت هاي فكري از هر سو رشد يافت و انديشه هاي زير بنايي اعتقادي قشر جوان مورد تهاجم قرار گرفت ، به همراه عده اي از علماء همفكر ، مدرسه قرآن را در پاوه تاسيس و به مرمت آراء و زمينه سازي انديشه هاي جوان پرداختند . تشكيل جلسات سخنراني و گفت و شنود و پرسش و پاسخ از برنامه هاي همزمان مدرسه مذبور بود ، بنيانگذاران مدرسه قرآن پيشگامي مبارزات ضد رژيم را با تحول شگرف سال1357ه.ش به عهده داشتند .
ماموستا ملا قادر قادري از قدم نخستين تا پيروزي انقلاب و پس از آن تا حال در يك مسير تلاش چشم گير داشته و يكدل و يكزبان از ايام قبل از پيروزي با قبول تمامي مضيقه ها و اعمال فشار و رنج هاي مسؤلان وقت و پس از پيروزي با تحمل شدائد جبهه هاي مختلف تا امروز نستوه و پر توان به راه خود ادامه داده است.
وي به درخواست اهالي پاوه در تير ماه 1359ه ش از سوی بنیانگذار جمهوری اسلامی حضرت امام خمینی (ره) به عنوان امام جمعه رسمي پـاوه انتخاب و از آن تاریخ در عمران و آبادي و روند فرهنگي منطقه ناثير بسزا داشته است و از چهره هاي بارز در اهداف وحدت و اتحاد اسلامي جمهوري اسلامي در سمينارها و كنگره هاي داخلي و خارجي بشمار ميرود و در دفاع از حقوق مردم مسلمان كرد و اهل سنت زبان گوياي اهالي است . ايشان علاوه بر تسلط عميق بر اوضاع منطقه و دانش ديني چشمگير در زمينه هاي مختلف فرهنگي و اجتماعي داراي مطالعه و تامل هستند و نمونه بارز روحاني روشنفكر مسلمان امروز بشمارمي روند .
در دفاع از وطن كم نگذاشتیم
ماموستا ملا قادر قادری بیش از سه دهه در قامت امام جمعهی شهرستان پاوه به
مردم شجاع این منطقه خدمت كرده و همچنان رفع مشكلات و موانع زندگی مردم
از مهمترین دغدغههای او محسوب میشود. رهبر انقلاب در همین زمینه
میگویند: «بخش مهمى از این امتیازات [شهرستان پاوه] برمیگردد به این مرد
عالم و مجاهد، این جناب ماموستا قادرى؛ روحانىِ هم عالم و هم روشنفكر.
اینجور روحانىاى در این دوره و در همهى مقاطع حساس، به كار جماعتهاى
مردمى مىآید؛ آگاهانه، بابصیرت، مسائل را تشخیص بدهد، درك كند، بعد هم
وسط میدان باشد.»1 علیرغم مشغلههای فراوانِ پیش از سفر رهبر انقلاب اسلامی به پاوه، برای انجام گفتوگو میهمان حاج ملا قادر قادری بودیم.
در مورد سابقهی مبارزاتی مردم پاوه در دوران دفاع مقدس برایمان بگویید.یكی از امتیازهای مناطق كردنشین ما این است كه رژیم بعث عراق هرگز نتوانست به این دیار حملهای داشته باشد و اراضی ما را تصرف كند. از اشنویه و مهاباد گرفته تا نزدیكیهای قصر شیرین شاید خیلی كم اتفاق افتاد كه نیروهای عراقی آمدند، اما به صورت عبوری گذر كردند و نتوانستند بمانند. میدانید چرا؟ درست است كه مردم ما كرد و سنی بودند، ولی در دفاع از ایران كُرد بودن یا سنی بودن را مطرح نكردند.
لذا دولت بعث عراق و همفكرانش هنگامی كه دیدند نفوذ در این منطقه مشكل است، با توپها، هواپیماها و بمبهای خوشهای و شیمیایی به شهرهای ما حمله كردند. مثلاً در حمله به سردشت 8000 نفر مجروح شدند و در دو حملهی شیمیایی به شهر نودشه در حومهی پاوه بیش از 500 نفر مجروح داشتیم. ما در جایی قرار گرفته بودیم كه هواپیماها از كركوك به طرف شهرهای مركزی ایران حركت میكردند و هنگام بازگشت هر چه كه بمب و راكت باقیمانده بود، روی سر ما میریختند. ما در دوران دفاع مقدس از زمین و آسمان امنیت نداشتیم.
در سالهای ابتدایی جنگ، رهبر معظم انقلاب به شهر پاوه تشریف آوردند. چه خاطرهای از آن زمان در ذهن دارید؟بله. دیدار ایشان از پاوه در دوازدهم فروردین سال 1360 بود. ما آن زمان در دو جبهه درگیری داشتیم؛ یكی در جبههی مرزی كه با صدامیان درگیر بودیم و دیگری در جبههی داخلی كه با نیروهای ضد انقلاب رو در رو بودیم. آن زمان كه ایشان به پاوه تشریف آوردند، مردمان مسلح ما با دو نیرو میجنگیدند؛ در نوسود و ششمه با بعثیها و در پاوه با ضد انقلابها. تشریففرمایی ایشان در آن ایام واقعاً باعث ایجاد روحیه و امید شد و مردم ما اطمینان پیدا كردند كه نظام جمهوری اسلامی آنها را فراموش نكرده و ما را حمایت خواهد كرد. چنانكه مسئولان دیگر جمهوری اسلامی پس از آن تاریخ به این شهر میآمدند.
طبیعتاً در جریان جنگ در پاوه خانوادههای زیادی آسیب دیدند. در این باره توضیح دهید.آن زمان جاهایی كه الان شهرستان شدهاند، بخشهای شهر پاوه بودند. یعنی از ازگله و ثلاث باباجانی تا پاوه یك شهرستان بود و كمتر روزی بود كه در این شهرستان شاهد بمباران و درگیری نباشیم. بیش از 3 هزار نفر از اهل سنت اورامانات شهید و مجروح داریم. یعنی حدود 3400 نفر شهید و جانباز داریم و 100 نفر آزاده. در واقع این 3400 نفر برای پاوه و روانسر و جوانرود و مریوان هستند، اما اكثریت شهدا برای پاوه هستند. در پاوه ما از هر صد نفر، یك نفر شهید داشتیم. شهدای ما هم بیشترشان در جبهه شهید شدهاند و كمترشان شهید بمباران هستند. بعضی از شهرهای ایران تنها مردمشان شهید شدند، ولی ما هم جانمان در خطر بود و هم اموالمان؛ «المجاهدون فی سبیل الله بأموالهم و أنفسهم».2 جهاد در منطقهی ما هم با جان بود و هم با مال.
در هنگام جنگ و ناامنی، مردم 36 روستای اطراف به پاوه مهاجرت كردند، اما حتی تاكنون زمینهای فراهم نشده كه بازگردند. باغها و زمینهای كشاورزی و خانههای روستایی و دامداریها ضربه دیدند. دیگر مردم نمیتوانستهاند به روستاها بازگردند. كشاورزی تعطیل شد و دامها از بین رفت، ولی مردم ما به خاطر عقیدهای كه داشتند و برای حفظ خاك كشور، همهی این سختیها را تحمل كردند. البته انتظار داشتند كه بعد از جنگ توجه شود. با وجود بازسازیها و اقداماتی كه صورت گرفته، باز هم جای كار وجود دارد.
اگر قرار است حقالزحمه در برابر زحمت باشد، میطلبد كه بیشتر توجه شود. شهدای ما خون ندادند تا جادهی ما آسفالت شود و خون ندادند تا گاز به روستاهای ما برسد، اما این خواست مردم است كه امكانات طبیعی زندگی برای ایشان فراهم شود. جمهوری اسلامی در این منطقه هر كاری كه انجام بدهد، در بیرون مرز منعكس خواهد شد. اگر آب به روستاهای ما میآید و چراغی روشن میشود و جادههای ما توسعه و گسترش مییابد، همه و همه پیام است برای آن طرف مرز.
الحمدلله كارهای خوبی در پاوه انجام شده و ضمن اینكه باعث امیدواری مردم ما شده است، پیامی هم برای آن طرف مرز دارد كه جمهوری اسلامی برای این منطقه كردنشین و سنیمذهب كار میكند و فرقی بین شهروندانش نمیگذارد. ما اگر بخواهیم قضاوت كنیم، برای روستاهای ما بیش از روستاهای اصفهان كار شده است، اما همچنان جای كار وجود دارد، چرا كه ما هشت سال درگیر جنگ بودیم و هنوز هم گاهی اوقات با گروهكهای معاند و ضد انقلاب دست و پنجه نرم میكنیم.
یكی از مقاطع حساس در پاوه محاصرهی این شهر بود. چگونه این حصر شكسته شد؟ شهید چمران چه تأثیری در این پیروزی داشت؟در مردادماه سال 1358 در پاوه جنگی شروع شد. پیش از آن در اعتراض به فعالیت گروهكها در این شهر راهپیمایی شد و به دنبال آن در هجدهم مرداد تحصنی شكل گرفت تا دولت مركزی به داد مردم این منطقه برسد. در مقابل این تحصن، نیروهای ضد انقلاب نیز در نقطهی دیگری از شهر تجمعی را شروع كردند. نیروهای مخالف از شهرهای مختلف ایران به این تحصن ضد انقلابی پیوستند و این گروه متحد در صدد تصرف پاوه برآمد، چرا كه تمام شهرهای اطراف -جز پادگانهای ارتش- در تصرف نیروهای مخالف جمهوری اسلامی بود.
پاوه به دلیل تدارك و امكانات خوبی كه نیروهای ضدانقلاب داشتند، در محاصرهی آنان افتاد. روز 24 یا 25 مرداد بود كه دكتر چمران و آقای فلاحی 3 به پاوه آمدند. آقای فلاحی بعد از مدتی بازگشتند، اما دكتر چمران ماندند و مردم را همراهی كردند. ایشان محل استقرارشان را كلانتری 11 قرار دادند كه حالا به كلانتری شهید چمران معروف است. آن زمان هنوز سپاه بهخوبی شكل نگرفته بود و اكثر ژاندارمریها هم خلع سلاح شده بودند؛ جز همین پاسگاه. از طرفی نیروهای كمی همراه شهید چمران آمده بودند. ایشان با بالگرد به پاوه آمده بودند. حدود چهل نفر نیرو هم از مریوان كه برای درگیری رفته بودند، تحت فرماندهی شهید وصالی4 اضافه شدند.
جنگ و درگیری به اوج خود رسیده بود كه شهید چمران به امامخمینی (رضواناللهعلیه) پیام دادند و وضعیت را خطرناك توصیف كردند. روز 27 مرداد 1358 امام (رضواناللهعلیه) پیام مهمی دادند كه در بخشی از آن آمده بود: «به دولت و ارتش و ژاندارمری اخطار میكنم اگر با توپها و تانكهای مجهز تا 24 ساعت دیگر به سمت پاوه حركت نشود، من همه را مسئول میدانم.»
بعد از این پیام بود كه نیروهای ضد انقلاب تضعیف شدند و كمكها رسید. با وجود شهید و مجروح بسیار، حصر پاوه شكسته شد. وجود شهید چمران هم حقیقتاً تأثیر زیادی داشت. ما معتقد هستیم این پیروزی در درجهی اول لطف خدا و سپس پیام امام (رضواناللهعلیه) و حضور دكتر چمران و حضور مردم در صحنه بود.
با توجه به تنوع قومی و مذهبی در كرمانشاه، ما شاهد وحدت بین مردم این استان هستیم. دلیل این امر را چه میدانید؟ما در كرمانشاه با شیعیان مشكلی نداریم و سالانه جلسات هماندیشی هم داریم. این فرمایشها برای همه مهم است و برای ما مهمتر. ما زیر نظر نمایندهی ولایت فقیه هستیم و مشكلی نداریم. در طول این 32 سال نزاعی تحت عنوان شیعه و سنی وجود نداشته و اگر هم مسئلهای بوده، خیلی زود خنثی شده است. ما هیچگاه مسائل فقهی و اعتقادی را محل نزاع قرار نداده و نخواهیم داد.
در كرمانشاه از نظر اعتقادی سه گروه زندگی میكنند؛ شیعیان كه اكثریت هستند و اهل تسنن و گروه سوم هم اهلحق. در جریان جنگ تحمیلی هر سه این گروهها آسیب دیدهاند. در این استان گروههای لك و ترك و لر و فارس با هم و كاملاً مسالمتآمیز زندگی میكنند. با وجود اینكه نزاعی بین این گروهها نیست، اما ما این فرمایشهای مقام معظم رهبری را فتح باب جدیدی میدانیم و امیدواریم از این فرصت به نحو احسن استفاده شود.