وه‌نه‌وشێ زاناش که‌ ئه‌ولکه‌ریم کۆڵاوه‌ش نیه‌ینه‌ سه‌ره‌ش.نیشته‌ره‌ و تا ساحبێو نه‌وته‌ ، ده‌سش که‌رذ ویره‌وه‌ که‌رذه‌ که‌ چێش که‌رۆ خاسا . ئه‌وه‌ڵ گه‌ره‌کش بێ بلۆ کارذێوه‌ بارۆ و ئه‌ولکه‌ریمی کۆشۆ ، هه‌رچی ویرێش که‌رذێوه‌ مذیۆ مه‌کریۆ و ئاخرش هه‌ر مزاناش پنه‌ ! دیسان ماچۆ با ئه‌ولکه‌ریمی هه‌ی که‌روه‌وه‌ و واچووش پنه‌ که‌ وه‌روو چێشی کۆڵاوێ چامنه‌شه‌ نیه‌ینه‌ سه‌ره‌م ؟ ئاخرش وه‌روو وێشه‌ره‌ واتش ده‌ی گاهه‌ز ئێذی وستێبۆره‌ به‌ڵام نه‌مه‌رذێبۆ و یۆسێبۆشاوه‌ ، هه‌ر جۆرێو بیه‌ن با حه‌ر ئه‌ولکه‌ریم نه‌زانۆ زینێنه‌ ئه‌ننا هه‌ر ملۆ مارۆشه‌وه‌ با هه‌ر وێم بزانوو تا به‌شکه‌م بیۆزووشه‌وه‌ و ته‌کبیرش که‌روو.

زه‌ریفێ و بز و بزڵه‌که‌ کۆنجوو مه‌ڕه‌کێنه‌ که‌وتێبێنێوه‌ پاڵێ په‌ی وێشا و زه‌ریفێ لوه‌یبێ ویرێره‌ ، تا که‌ی متاڤوو چێگه‌ بنیشوو ؟ ئه‌گه‌ر ئا حه‌وت پیا بزانام پنه‌ چێش قۆمیۆ ؟ ده‌خۆ تا ئه‌به‌ذ مه‌تاڤوو چی کۆنجوو مه‌ڕێنه‌ بژیڤوو ؟ چی ویرانه‌ بێ که‌ وه‌رمش که‌وت پۆره‌ .

حه‌وت براڵه‌که‌ وه‌روو وێشا نیشتێبێنێره‌ و ته‌کبیروو ئانه‌یه‌ که‌رێنێ که‌ چه‌نی بزانا کێن مه‌ی و هه‌رمانه‌کاشا که‌رۆ و ملۆوه‌ . ئاخرش ته‌کبیرێوشا که‌رذ و وتێ . سه‌به‌ی زه‌ریفێ ماتڵه‌ بێ کابرای به‌یا و بلا تا ئاذێچه‌ بلۆ چێوێو بارۆ بوه‌رۆ و هه‌رمانه‌کاشا که‌رۆ . به‌ ده‌نگوو په‌یاشا ئاما به‌ره‌و مه‌ڕه‌کێ و مدرا تا بلا ، ئه‌ژماره‌یش هه‌ر حه‌وت بێنێ و ئامه‌ی سه‌روو هانه‌ی و ده‌س و پلشا شۆرتشا و جمه‌یره‌ و لوه‌ی . کۆچێو دوورێ که‌وتێوه‌ ئاذێچه‌ وه‌سه‌ره‌ سه‌روو هانه‌ی و ئاوێوه‌ش دا دیمێشه‌وره‌ و که‌وته‌نه‌ را په‌ی لا یانه‌که‌ی . پێسه‌ گرذ جارێوی بێ خه‌م لوا چوه‌ر و ده‌سش که‌رذ نان وارذه‌ی و هه‌رمانێ که‌رذه‌ی . حه‌وت براڵه‌که‌ وه‌ختێو کۆچێو جه‌ سه‌روو هانه‌که‌ی دوورێ که‌وتێوه‌ و لوه‌ی په‌وذیموو که‌لیه‌ره‌ ، برا گه‌وره‌که‌شا گێڵاوه‌ لا و ماچۆ به‌رزان گیان! هه‌رپاسه‌ هیزی شه‌وێ واتما ئێتر چیه‌و لا تۆ نمۆ و گێڵه‌وه‌ و ئا هه‌رمانێ که‌ واته‌ما که‌ره‌ش . ماچۆ سه‌روو چه‌ما کاکه‌ . خه‌ریک بێ هۆرگێڵێوه‌ واتشا ها با ئا خه‌نجه‌رێته‌ پنه‌ بۆ و هاگات وێت بۆ تا نه‌زانی کێن چوه‌ره‌نه‌ نه‌لی چوه‌ر . ئه‌وێ لوه‌ی شۆنۆ هه‌رمان و کاریشاره‌ و به‌رزان که‌ برای وه‌سه‌ت بێ و وێش ته‌نیای هینوو ژه‌نێوێته‌رێ بێ گێڵاوه‌ . ئاذ جه‌ گرذی قه‌وه‌ت ته‌ر بێ . واتش با پی رانه‌ نه‌گێڵوه‌وه‌ نه‌کا هه‌رکه‌س هه‌ن من وینۆ و ئێتر نه‌ی یام ئامابۆ و به‌رپشۆ . وه‌روو هانه‌که‌یه‌نه‌ ره‌یوه‌ بێ که‌ لوێوه‌ ئه‌وذیموو یانه‌که‌یشا ، پانه‌ لوا تا یاوا وه‌روو به‌ره‌ی . خه‌نجه‌ره‌کێش به‌رش ئارذه‌ و لوا پاڵوو به‌ره‌که‌ی مدراره‌ . گۆشش گێرت مذیۆ ته‌قه‌ ته‌قێو مه‌ی ، گه‌ره‌کش بێ بلۆ چوه‌ر به‌ڵام ماچۆ با عال گۆش گێروو بزانوو ژه‌نیه‌نه‌ ؟ پیان ؟ چن نه‌فه‌رێنێ ؟ کۆچێویچ ته‌رسا بێ ! هه‌ر پاسه‌ که‌ گۆشش گێرته‌بێ مذیۆ یۆ خه‌ریکا مه‌ی مه‌ی په‌ی لا به‌ره‌که‌ی ! به‌رزان وێش دزیشه‌وه‌ و لوا هۆر بان . دیاره‌ واری مذیۆ کناچێوه‌ زه‌ریفه‌ زیاره‌ و کاسێوش ئینا ده‌سه‌وه‌ و لوا په‌ی په‌شتۆ یانه‌که‌ی ! ئیذیچ هه‌ر بێده‌نگێو دیا شۆنیشه‌ره‌ تا یاوا لاو کۆزۆ بزه‌ نه‌چیره‌کێ ، به‌رزان سه‌ره‌ش سڕ مه‌نه‌بێ ئاخر بز و بزڵه‌که‌ چا بێ ! کناچه‌کێ لوا بزه‌کێش دۆشا و شۆته‌که‌ش به‌رذ و لواوه‌ چوه‌ر . به‌رزان هه‌ر بانه‌وه‌ نیشته‌ره‌ . شۆنۆ خۆلێوێره‌ کناچه‌کێ زیاره‌ و تۆنگێوه‌ش ده‌سه‌وه‌ بێ و لوا په‌ی سه‌روو هانه‌ی وه‌روو وێچشه‌ره‌ ورذه‌ ورذێو به‌ به‌زمیوی خه‌مگین گۆرانیێ واچێ :

                       هه‌ی داذ هه‌ی بێداذ هه‌ی ده‌ربه‌ده‌ر وێم

                       باخـــــــه‌وانه‌که‌ی باخــــــی بێ به‌ر وێم 

                       ئینه‌ ساڵـــــــــه‌که‌ی به‌ذبه‌ختی منـــه‌ن

                       وه‌هــــاری عالـــــــــه‌م خــــه‌زانی منه‌ن . . .

لوا سه‌روو هانه‌ی و تۆنگه‌کێش په‌ڕه‌ که‌رذه‌ ئاوی و گێڵاوه‌ ، ئاماوه‌ وه‌روو به‌ره‌و یانه‌که‌ی و تۆنگه‌کێش نیاره‌ و لوا چوه‌ر . به‌رزان ئێتر نه‌تاواش وه‌روو وێش گێرۆ ، وه‌سه‌ره‌ واری و لوا لاو به‌ره‌که‌ی و ته‌قه‌ش دا ونه‌ . زه‌ریفێ هه‌زار ره‌نگێ فاڕیا ، تۆقه‌یبێ ، نه‌زانێ چێش که‌رۆ . لوا په‌ی لاو به‌ره‌که‌ی ، به‌ره‌که‌ش که‌رذه‌وه‌ ، چه‌مش که‌وت به‌رزانی ، گۆ که‌وتێبێ ، نه‌تاوێ قسێ که‌رۆ ، هه‌روێ وڕێ بیێبێنێنه‌ هه‌نترینی . ئاخرش به‌رزان ئاماوه‌ ده‌نگێ و ماچۆ : تۆ کێنی و چێش که‌ری یانه‌و ئێمه‌نه‌ ؟ زه‌ریفێ نه‌زانێ چێش واچۆ ، ره‌نگه‌ش پڕه‌یبێ . هه‌ر پاسه‌ مدره‌یبێره‌ ، دیسانه‌وه‌ به‌رزان ماچۆ : مه‌گه‌ر نه‌ژنیت چێشم وات ؟ خه‌نجه‌ره‌کێ هه‌رپاسه‌ ده‌سشه‌وه‌ بێ . زه‌ریفێ چه‌مێش بڕیێبێنێنه‌ خه‌نجه‌ره‌کێ . ئاخرش ئاماوه‌ ده‌نگێ ماچۆ : تۆ خوا ئا خه‌نجه‌رێ لابه‌ره‌ و بۆ چوه‌ر تا جوابت ده‌وڤه‌ . به‌رزان ماچۆ : وێت ته‌نیه‌ینی یام که‌سێوته‌رت ئینا چنی؟  ماچۆ: وه‌ڵڵا وێم ته‌نیه‌ینا . به‌رزان خه‌نجه‌ره‌کێش لا نه‌به‌رذه‌ و یه‌واشێو ماچۆ : گنه‌ وه‌ڵێ بلم . زه‌ریفێ که‌وته‌ وه‌ڵێ و به‌رزان شۆنیشه‌وه‌ لوه‌ی چوه‌ر . زه‌ریفێ لوا کۆنجێوه‌نه‌ نیشته‌ره‌ و به‌رزان هه‌ر په‌یوه‌ بێ . ماچۆ : داده‌ی واچه‌ بزانوو کێنی و چێش که‌ری چێگه‌ . زه‌ریفێ ئاماوه‌ ده‌نگێ و ماچۆ : داستانه‌م درێژه‌نه‌ ، بنیشه‌ره‌ با چایێوت په‌ی که‌روه‌ره‌ و گێڵنووته‌وه‌ په‌ی . به‌رزان نیشته‌ره‌ و زه‌ریفێ هۆرسه‌ لوا چایێوش په‌ی ئارذ و وێچش نیشته‌ره‌ و ده‌سش که‌رذ به‌ هه‌وه‌گێڵنای سه‌رئاماو وێش . هه‌ر رۆ ئه‌وه‌ڵیه‌وه‌ دۆگه‌ به‌ دۆگه‌ گرذش گێڵناوه‌ په‌ی به‌رزانی . به‌رزان هه‌ر پاسه‌ که‌ گۆشش گێرته‌ بێ په‌ی قسه‌کاو زه‌ریفێ چه‌مێش په‌ڕێ بیێبێنێ هه‌رسی و هه‌رچی زه‌ریفێ گره‌ڤێ ئاذیچ دڵش پووه‌ بێ چنیش گره‌ڤۆ . له‌ونیویچشه‌ره‌ ته‌مام دڵش شیه‌بێ ونه‌ش ئاخر حه‌ر فره‌ زه‌ریفه‌ بێ . قسه‌کێ زه‌ریفێ ته‌مامیه‌ی . به‌رزان واق مدرابێره‌ نه‌زانێ چێش واچۆ ، ئاخرش ئاماوه‌ ده‌نگێ و ماچۆ هیچ خه‌فه‌تت نه‌بۆ بنیشه‌ تا وێره‌گا با براکێم به‌یاوه‌ ئاوه‌خته‌ منیشمێره‌ و ته‌کبیرش که‌رمێ . زه‌ریفێ ماچۆ : یانێو شمه‌ گرذێتا پێوه‌ره‌ بره‌یندێ ؟ خۆ ئانه‌ فه‌رقتا نیا ؟ چه‌نی کریۆ پێوه‌ره‌ بره‌ی بیدێ ؟ ئه‌گه‌ر به‌یاوه‌ و من چێگه‌ وینا تووڕێ مه‌با ؟ به‌رزان ئاماوه‌ جواب و ماچۆ : وه‌ڵڵا ئانه‌ داستانه‌ش درێژه‌نه‌ و دمایی گێڵنووته‌وه‌ په‌ی به‌ڵام هه‌ر ئانه‌یه‌ واچوو که‌ بره‌ینمێ و تاته‌ما یۆن و ئه‌ذایما فه‌رق که‌را . تاته‌یم یه‌رێ ژه‌نیش پێوه‌ره‌ بیێنێ . وه‌ختوو نیمه‌رۆیا و منیچ فره‌ ئاورام بیه‌ن ، ئه‌ی تۆ ئاورات نیا؟ زه‌ریفێچ واتش: به‌ڵێ وه‌ڵڵا ، به‌ڵام مشیۆ وه‌ڵێشه‌نه‌ ئا هه‌وه‌ڕا شۆروو . هه‌روێ هۆرسێوه‌ و زه‌ریفێ هه‌وه‌ڕه‌کێش به‌رذێ به‌ر و به‌رزانیچ لوا په‌ی ئه‌ودیموو یانه‌ی و سه‌رشانێو هێزمێش ئارذێ و تا زه‌ریفێ هه‌وه‌ڕه‌کێش شۆرتێ ئاذیچ ئه‌یرش که‌رذه‌وه‌ . ماچۆ چاشتی مه‌که‌ره‌ تا بلوو سه‌رێو ده‌و ئا ته‌ڵا چا په‌شتیه‌نه‌ بزانوو هیچشا نه‌گێرته‌ن ، په‌رێ تا ئیسه‌ سه‌رما نه‌ذه‌ینێ ونه‌ . خه‌نجه‌ره‌کێش به‌رذه‌ و لوا و ئاننه‌شه‌ پنه‌ نه‌شی ئاماوه‌ و هه‌ورێشێوش ده‌سه‌وه‌ بێ و سه‌ره‌ش بڕیه‌بێ ! ماچۆ : ئا هه‌ورێشه‌یه‌ پاک که‌ره‌ با برێژمێش ، ئینه‌ رزقوو وێتا ! . زه‌ریفێ نیشته‌ره‌ هه‌ورێشه‌ پاک که‌رذه‌ی و به‌رزانیش لوا سه‌رده‌موو ئه‌یره‌که‌یه‌وه‌ . . .

                                     

ماتڵێ درێژه‌و داستانه‌کێ بیدێ