زندگانی مشایخ طالبانی پاوه
بسم الله الرحمن الرحیم
تكيه شيخ نصرالدين خالصي واقع درشهر پاوه :
اين تكيه در مركز شهر پاوه قرارداردوقدمت آن به بيش ازيك قرن مي رسد. باني وموسس تكيه خالصي پاوه شيخ محمد شمس الدين است كه طريقت خود را از عارف بزرگ هورامان شيخ محدعزيز نجاري گرفته است.
شيخ محمد قبل از آنكه به عنوان يك شيخ ارشاد به فعاليت بپردازد عالم علوم ديني وماموساي شريعت بود .بنا بر اين اساس طريقت خود را بر مبناي انجام فرائض ورعايت سنت رسول الله (ص) وفريضه امر به معروف ونهي از منكر قرار داد. تكيه پاوه درطول سالهاي متمادي از رونق بسيار خوبي برخورداربوده است .مشايخ اين تكيه يعني شيخ محمد شمس الدين وبعد ازوي حاج شيخ نصرالدين خالصي وسپس حاج شيخ طه همگي از علماي شريعت بوده اند. ومن مي توانم با افتخار بگويم كه طريقتهاي هورامان به بركت اين مشايخ بزرگ همواره پرچمدار طريقت محمدي (ص)بوده اند.
مشايخ تكيه پاوه دراويش خود را همواره به انجام فرايض واستحكام درپيروي ازسنت واجتناب ودوري از بدعت توصيه كرده اند. (برداشت از تکیه های هورامان نوشته شمس)
1- زندگی شیخ محمد خالصی:
وی در سال 1236 ه.ش در شهر پاوه به دنیا آمده است. تحصیلات ابتدائی خود را در پاوه گذرانیده و سپس به شهر سنندج میرود. پس از بازگشت از سنندج، به شیخ محمد عزیز نجار متمسک گردیده و به همراه ایشان به کرکوک میروند و در آنجا خرقهی ارشاد از جانب شيخ علي خالصي، ملقب به محدث كركوكي دریافت میکند. وی بنیانگذار طریقت قادریه طالبانی در شهر پاوه است. از ایشان کتابی به نام «منطق» به صورت دست نوشته برجای مانده که تاکنون به طبع نرسیده است. شیخ محمد خالصی در سال 1339 ه.ق تکیه، مسجد طریقت قادریه طالبانی را در شهر پاوه بنا میکند. وی در سال 1340 ه.ق، برابر با 1299 ه.ش وفات فرمودهاند. شیخ محمد دو بار ازدواج کردهاند و سه فرزند داشتهاند که هیچیک از آنان در قید حیات نیستند.
از ایشان روایتهای بسیاری نقل میشود، از آن جمله نقل است که سفارش بسیار داشتهاند تا نزد افرادی خرید شود که زکات دارائی خود را پرداخت کرده باشند. در دین اسلام کسی که زکات دارائی خود را پرداخت نکند، دارائیاش حرام است. نقل است: «شیخ محمد در نهایت ورع و پارسائی بود. وی همواره سفارش کردهاند: از کسانی که مشخص نیست زکات پرداخت کرده باشند، خرید نکنید.»
آرامگاه شیخ محمد خالصی، در مرقد شیخ محمد(با نام خود ایشان) در شهر پاوه قرار دارد. این مرقد در مکانی مشهور به رسولآباد قرار دارد که امروز در کنار دبیرستان دخترانه واقع شده است. مردم منطقه احترام بسیاری برای این مرقد قائلاند و هنوز هم با نام «شیخ بزرگ رسولآباد» از وی یاد میکنند. بسیار جالب است بدانید این مکان پیش از این قبرستان بوده است و بنابر احکام دینی، وقتی یک قرن بر قبرستان گذشت، با حکم علماء و بزرگان دینی، قابلیت ساخت و ساز مییابد؛ چنانچه اکنون حیاط دبیرستان دخترانه ساخته شده است. معماری مرقد شیخ محمد در دههی پنجاه به صورت کنونی ساخته شده است. شایسته است سازمان میراث فرهنگی نسبت به ثبت و بازسازی آن اقدام و برای این مکان مقدس شناسنامه تهیه کند.
2- زندگی شیخ نصرالدین خالصی:
شیخ نصرالدین خالصی در سال 1264 ه.ش در پاوه به دنیا آمد. مراتب علمي را نزد پدرش ملا عبدالعزيز و برادرش شيخ محمد خالصي و سپس نزد علماي برجسته آن زمان به پايان رسانيد. وی به همراه برادر بزرگ خود، مرحوم شيخ محمد، روانه شهر كركوك عراق گرديد و نزد شيخ علي خالصي، ملقب به محدث كركوكي متمسك گرديد و خرقه ارشاد از جانب ايشان دريافت کرد. در سال 1299 ه.ش، پس از وفات مرحوم شيخ محمد خالصي، رسماً به جانشيني ایشان و ارشاد طريقه قادريه طالباني در شهر پاوه مشغول گرديد. پس از 58 سال ارشاد در سن 92سالگي در ساعت 11 صبح روز شنبه 26/9/1356 ه.ش وفات فرمود. ایشان پنج بار ازدواج کردهاند که حاصل آنها، 15 فرزند است.
شیخ طه خالصی، فرزند ایشان در مورد پدر خود میگوید: توکل به خدا و اعتماد به نفس دو ویژگی برجستهی اخلاقی پدرم بود. وی همچنین در خصوص زندگی اجتماعی شیخ، به مهماننوازی و دستگیری از مستمندان، و تامین سرپناه برای در راه ماندگان، درویشان و مهمانان پاوه که عمداً از روستاهای اطراف و برای کار کردن به پاوه آمدهاند، اشاره میکند. شیخ طه میگوید: شیخ غذایش با مهمانش یکی بود و اگر روزی –بر حسب اتفاق- مهمانی بر سفرهاش نبود درویشی را با خود به منزل میآورد تا سفرهاش بدون مهمان پهن نشود. از شیخ نصرالدین کرامات بسیاری دیده شده که هنوز هم در اذهان و خاطرهی مردم شهر و منطقه و حتی سراسر ایران به یادگار مانده است. شیخ نصرالدین دعاهائی به نام «بازو بند» و «ابو دو جانب» (طولانیترین دعای شیخ، برای درمان کسانی که دیوانه و مجنون بودهاند) را برای شفا نوشتهاند که هیچ نشانی از آنان برجای نمانده است.
آرامگاه شیخ نصرالدین در کنار برادرش شیخ محمد خالصی، در مرقد شیخ محمد در شهر پاوه واقع شده است.
3- زندگی شیخ طه خالصی:
خانهی شیخ شاید اصطلاحی باشد تا کسی بداند که یک نفر مهمان بسیار دارد و در خانهی شیخ همیشه باز است و مهمانی که نذری دارد و درد دلی و سخنی که از شیخ میخواهد برایش دعائی بنویسد تا نذرش برآورده شود. شیخ طه خالصی در 1303 ه.ش در شهر پاوه به دنیا آمدهاست. او فرزند شیخ نصرالدین خالصی است و مادر او، به نام «نشاط» اولین همسر شیخ بودهاند. علوم ابتدائی را در مدرسهی دولتی و علوم دینی را نزد حاج ملا محمد زاهد ضیائی در پاوه گذرانیده است. سپس به کرکوک رفته و نزد شیخ جمیل کسب فیض میکند. در سال 1354 پدرش، شیخ نصرالدین خالصی، در مراسمی با حضور علماء، روحانیون، شیوخ، مقامات دولتی وقت و مردم، طی مراسمی او را رسماً جانشین خود میخواند. خرقهی شیخ طه از طرف شیخ علی ثانی دریافت شده است. این تاییدیه شامل دستار و عبا است و از کرکوک برای رهبران طریقت ارسال میشود.
«پيش نمازي تكيه خالصي پاوه، پناه دادن به مسافران، مستمندان، بيپناهان، اطعام و دستگيري حاجتمندان، عيادت از بيماران، حضور در مراسم مولودي خواني، بدرقه حجاج، تشييع جنازه و تدفين اموات از خصوصيات حاج شيخ طه خالصي است. وی در حال حاضر نيز به اين مهم ادامه داده و علیرغم کهولت سن، سرپرستي تكيه را عهدهدار ميباشند. ایشان هفت فرزند دارند.»(2)
و سخن پایانی:
«انسانهای برجسته بخاطر برپائی و تثبیت اخلاق سالم اسلامی تلاش کردهاند، زیرا اخلاق عاملی است که از تجاوز به حقوق انسانها جلوگیری میکند و زندگی را در سایهسار آرامش قرار میدهد.» شیخ شهاب الدین خالصی با این جمله، هدف غائی در عرفان را تهذیب اخلاقی برشمرد و اخلاق را موهبت یک جامعه دانست تا آن جامعه کمتر دچار ناهنجاری گردد. او میگوید انسانها در هر مکان، مقام و مرتبهای که قرار دارند، مردم را به رعایت اخلاق سالم و حسنه تشویق کنند و به اسلام تکیه کنند که از غنیترین مکاتب برای تهذیب اخلاقیست.
بقلم فروزان رسولی منبع پاوه شار http://pawashar.blogfa.com/post-114.aspx