ئی حهقه پا حهقێ -کورش یۆسفی
تاجرێوی گهوره بێ .بهین و عێراقی وسووریه یهنه ئامۆشو کهرێ. گهنمه، یهوی، ماش ، نوهی و.... بهرێ پهی سووریهی ،چاگه وره شێشاو سابوون و پارچه ئارێ پهی عێراقی.
جه کارو کردهوهشهنه پیهوی رێک وپێک.راس واچو ئیماندار بێ.زهکات و ماڵهکهیش بهر کهرێ،چا ماڵ و سروهتهیه خوای دابێ پهنه،یارهمهتی ههژاراو نهدارا دێ.هیچ کهس دڵێ بهرهو ئاذیهنه دهس هاڵی نهگێڵێوه.واچێ:زهکات وزهڕیت مشیو بهزهر دهینه،زهکات وئا یاگێ و مهقامیه یاوانیش پهنه،به ئهنجامداو ههرماناو خهڵکی به یاگێ باری.
جه نهوهشیناو گهرهکهکێشا سهرکهشی کهرێ،حاڵ و ئهحواڵشا پهرسێ، نماو مهغریب و عیشای مزگیهنه به جهماعهت وانێ. ئهگهر کهسش مزگیهنه نهذیهبیه چانیشا که مزگیهنه بێنێ ئهحواڵش پهرسێ. ئهگهر نهوهش بیه لوێ پهی لایش،ئهگهر نهدار بیه یارمهتیش دێ،ئهگهر پهی سهفهری لوابیه،تا وهختیو ئامابیهێوه سهرکهشی بنهماڵهکهیش کهرێ. ئهگهر چێوێشا گهرهک بیه پهیشا ئارێ.ئی پیا تهنیا کۆڕو کناچێوش بێنێ،که جه دهوران وجوانیهنه بێنێ.
ڕویو کۆڕهکهش چڕیش و واتش پهنه: من پیر بیناو مهتاوو سهفه کهروو ، توێچ شوکرۆ خوای پهی وێت بیهنێ به پیا. ئیتر جیای من تۆ لوه پهی سووریهی.به هومێذو خوای چنی ئی کاروانهیه گنه ڕا پهی سووریهێ. گهنمهو ماش ،نوهی و... بهره پهی حهلهبی،چاگه ورهشهشاو سابوون و پارچهی خاس پسانهو بارهشهۆ پهی وێگهیه. وهسیهت بۆ ڕوڵه ، جه ههرمانه کاتهنه تهرسیت جه خوای بۆ . هاگات نامووسۆ واڵهکێت بۆ!ئی ماجهرا هینۆ وهختێویا که ماشین و قهتار نامابێ ڕوهو کاری.
کۆڕه جوانهکه چنی کاروانهکهی کهوتێ ڕا.هوشو زیکرش لاو کاروانه کهیهو بێ، به ڕیک وپێکێ کارو بارهکهێش بهرێ ڕاوه.هاگاداری ئانیشایچه کهرێ چینیش بێنێ.
ئا چێوانێ که پهنهش بێنێ،حهلهبهنه گردش ورهتێ ،پا زهڕهیه کهوته بێ مشتهش سابوون و پارچێ فرێش ئهسێ . وێش رێک وست تا گێڵوۆ پهی موسڵی .دماو کارهکاشا ڕویۆ حهلهبهنه مهنێوه دڵی شارهکهیهنه دهسشا کهرد به گێڵای. کۆڕهکهی کناچێوهی فه وهشڵانێش دیه ، گجیوی ناسکی ههورێشمی نی سوورش پۆره بێ ،دهمهو مهغریب بێ وکوجیهوهی تهنگهنه یاواش پهنه.ههوهسیش زورش ئاورد پهیش ،شهیتان کهوت وهسوهسه کهردهیش .وهختێو نزیکۆ کناچه کێ کهوتهو،ههڵمهتێوهش داو ماچێوهش کهردهو، حهیبهتینه دهسش کهرد ڕهمای .کناچهکێچ فره تهرسێ بێ ئادیچه ڕهما.کۆرهکه هیشتای نیاوابێوه لاو کاروانیهکا،جه کردهوهکهیش پهشیمان بیهوه .بهڵام فایذهش چێشا .ئاویوه مجیا جهمه مهبۆۆه.
کۆڕهکهی ئی کردهوه ناشیرینهشه پهی کهسی نهگێڵناوه،ولاو کهسیهو هیچش نهدرکنا.دماو چن ڕۆا گێڵاوه پهی شارهکهو وێش.
تاتهو کۆڕهکهی هوذهکهو وێشهنه نیشتهبێرهو تهماشهو ههوشهکێشا کهرێ.تهقهو بهرهی ئاما.کناچهکێش لوا بهرهکهش کهردهو.سهقاو گهڕهکهکێ (ئاۆۆ گهڕهکێ ئارێ)–ئاوهخته لولهکهشی ئاۆێ نهکریابێ- به ههڵیزهکێش کۆزۆ ئاۆۆ کناچهکیش پهڕه کهرده.کناچهکێ چهمهڕاو ئانهیه بێ پیاکه بلۆ ئا وهخته بهرهکهی بینۆ.پیاکه ههڵیزهکێش هۆرگێرتهو گێڵاوه پهی لاو کناچهکێ،کتوپڕ باوشێوهش ئاورده ملو کناچهکێرهو ماچێوهش کهرده.به پهله دهسش کهرد ڕهمای.
تاتهو کناچهکه پاڵۆ دوودهریه کهیهنه نیشته بێره،ئی چێوهشه دی،چن کهڕهتێ دڵۆ وێشهنه واتش:لاحول ولا قوة الا باالله العلی العظیم:
تاتهکهی هیچش به کناچهکێ نهوات و،کناچهکێچ دهنگش نهکهرد. ڕۆی دماین دیسانۆ سهقاکه ئاما پهی ئا یانهیه.کناچهکێ بهرهکهش کهردهو،پیاکه خجاڵهتیێنه سهرهش وستهبێرهو ، نهزانێ چێش کهرۆ.ئیتر ئا کارۆ هیزیشه دووباره نهکهردهو.
ساڵانێوی فره بێ ئی پیا،سهقایی کهرێ.هیچ کهس چنهش دوودڵ نهبێ.کهسیچ نهژنهویهبێش یا نهذیهبێش به چهمی پیس تهماشهو کهسی کهرۆ.چڵ ساڵێ جه عهمریش ویهردهبێ،یاگۆ متمانهو گرد کهسی بێ.
کۆڕهکه چنی کاروانهکهی ئاماوه پهی شارهکهو وێش.تاتهش جه ساق وسڵامهتی و زهڕو ماڵیوی که ئاوردهبێش فره وهشحاڵ نهبی. جه باسو سهفهرو حهڵهبیچ هیچش نهپهرسا.یهکهمین پرسیارش جه کۆڕهکهێش ئینێ بێ : چا وهختهو موسڵت ئاستهن جیا تا ئامانیهو چه کارانێوت کهردێنێ.
کۆڕهکهی دهسش کهرد به تاریف کهردهو سهفهرهکهی و ورهتهی وئهسای کهلوپهلی. تاتهکهی قسێ کۆڕهکهێش بڕیهش و واتش: هیچ کناچێوهت ماچه نهکهردێنه؟ کۆڕهکه مات بی و، دهسش کهرد ئینکار کهردهی. ڕوهش سووره بیهو ،زوانش تر بیهبێ،سهرهش وستهبێره. بێ دهنگ بێ ، پێسهو تاشێوی زلی جه جمۆجوڵی کهوتهبێ و دهنگش چنه بهر نێ.
ماۆێۆ بێ دهنگی بهینو تاتهێو کۆڕهکهیهنه ویهرد. ئاخرشهو تاتهکهی به کۆڕهکهیش واتش:
مهگهر من نهواتم هاگات جه نامووسۆ واڵهکێت بۆ؟ تۆ چی هاگاداریت نهکهرد؟
دماوه تاتهکهیش حهکیهتۆ ماچ کهردهو واڵهکێش به دهسو سهقاکهیش پهی گێڵناوه.و واتش :دلنیانا ئی ماچێ حهقو ئا ماچێنه تۆ کهردێنهت. ئی حهقێ پا حهقێ.
کۆڕهکه خهجاڵهتیێنه سهرهش وستهبێرهو ، ملش نیا پانهیهره حهلهبهنه کهردهبێش.
تاتهکهی به زوانێوی دڵسوزانه به کۆڕهکهیش و پهی وێش پێسهشه وات : من دڵنیانا پانهیه تا ئیسه کارێوی حهرامم ئهنجام نهذان . به چهمی حهرام تهماشهو نامووسو کهسیم نهکردهن. به نامووسو کهسی خیانهتم نهکهردهن. بونهو ئی کارامۆ متامانهم بێ کهس به نامووسیم خیانهت مهکهرۆ. بهڵام وهختێۆ ئا سهقایه واڵهکێت ماچهش کهرده، دڵنیابیانی تویچ پهنێوهت دهێنهو کناچێوهت ماچه کهردێنه. واڵهکۆ تۆ حهقو ناحهسابی و خرابی و ناپیایی توش داۆه.ئهگهر ماچێ فرێت کهردێنێ ،سهقاکهیچ ماچێ فرهتهرێ کهرێ.
تالیف(محمود شیت خطاب) ترجمه (صلاح الدین توحیدی)هورگێڵنانهو سهرو زوانی ههورامی کورش یوسفی
منبع : هورامان هانه به رچه م