ئـ
هه نی چیش واچوون چوون مه که رو چوون -گه رد( ئارده شان )ئاسیای گه ردوون
ئارگا : مکان آتش – آتشدان
ئازاره وشکێ : نوعی بيماري بچه ازچهارماهگی تا دوسالگی . دراین بيماری بچه روزبه روز نحيف ترولاغرترمی شود دست وپايش سرد ورنگ بدنش زرد وسفد می شود
ئاسانه: آستانه – درگاه «من شه وی ناله م جوش ئاورده بو- سه گی (ئاسانه ت)بیدار که رده بو »
ئاساو: آسیاب ئاساوهکڵێ: آسیاب کوچک
ئاسیاوچی : آسيابان «سه دای ئاسیاوچی مه یو په یا په ی – ئاسیاو خالی یه ن نوره مه ن سا ده ی »
ئاڵووچیای : آویزان شدن
ئاڵێسه : ئاڵشته - شبنم سرد-جداره اي نازک از برف که صبح هنگام برروی چمن می نشيند
ئاڵشته : ئاڵێسه -شبنم سرد-جداره اي نازک از برف که صبح هنگام برروی چمن می نشيند
ئاودز: زخمی که چرکين شده باشد.
ئاوژین : پخش کردن آب مزرعه به طور مساوی-تقسيم کردن آب درباغ بطوريکه به همه درختان درزمانی واحد آب برسد
ئاوریژگا: به محلی گفته مي شودکه به صورت مرز دوروستا تعيين شدهاست. يعنی اگر آب از اين طرف کوهستان پايين بيايدحدود آن روستاست واگر ازطرف ديگر پايين بيايد حدود روستای ديگر است
ئاوه چۆڕ : آبی که ازجسمی خيس مي چکد
ئاوه سۆ : چوب سوخته ای که ازآن آب بچکد
ئاوه سه ر: زميني که درآن آب کمترنفوذکند
ئاوه وئی ده س : طرف آب -به منطقه ای از هورامان لهون که اينطرف رود سيروان به سوی پاوه قرارگرفته است اطلاق می شود(منطقه پاوه)
ئاوه و ئه وده س : آن طرف آب-به منطقه ای از هورامان لهون که آن طرف رود سيروان به سوی مرز قرارگرفته است اطلاق می شود( منطقه نوسود)
ئاوه وه ره : روشی درشکارکبک
ئۆ جاخ : اجاق –ديگدان-دودمان-پيرومرشد
ئۆ جاخ روشن : کسی که فرزند صالح دارد
ئۆ جاخ کۆر : اجاق کور-کسی که فاقد فرزند است
ئۆ جاخ کۆر که ر: فرزنی که آبروي دودمان خود راببرد.فرزنی که مايه شرمساری خانواده باشد.
ئهرامهننه : درمانده
ئه ربه ت : دشت بی آب وعلف - «چه ن چولی ئه ربه ت به ری بی سامان – چه ن گیجی گلاو ده ریای بی سامان »
ئهرهژنه : آرنج
ئهسپهرده : به خاک سپردن
ئه سپه ره: تخته ای که به پايين دسته بيل نصب مي کنندوبا فشار پا روي آن تخته براي بهتر کندن خاک استفاده می شود
ئهشقهمه : شکنبه –شکم
ئهیرهقووله : کرم شب تاب