دايرة المعارف هورامان

جیا مه نه

هه ر چیم که رد نامای دلێ شێعره کام

ده رده ش نه وارده سوزوو سکاڵا م

دڵم  پژگیان  پێسه  هه سارا

بو خه مێم  ماشؤ  جه سارا ی باڵا م

جه دووری چه مات میکؤڵێم ئه سان

سوب تا وێه گا بیه ن به ماوام

ئاسمانێوه م که رده ن ئیجاره

ئادیچی به ره جیای قه رزه کام

سؤته دڵ مه نوو دلێ  خه مانه

شێوه ت نمێ به ر جه قاپوو چه مام

که سم په ی چێشی خه م ڕه فێقم بؤ

وه س نیا نیشؤ شه وو ڕؤ جه لام

شێعرێم  تازێنێ   پێسه  نه مامی

چی خامؤشت که رد نه مام سه ودام

تووریای لوای  ئاستانێت  جیای 

ئیتر که م بونه  دلێ وه رمه کام

******

وه رمی به تا ل

وه نه و زیوه م نه کرده  نه ینه پالم

خه میت شیلا په روو ده شتی خیالم

چه نی مانگی  وه نم شیویه ی هه میشه

مه زانوو کا مه تا بی  بیبه  زالم

شه وه م  به رزه  و دیرژه و بی وه فانه

مه زانوو ئاخرش که ی په رسی حالم

دلم  که و ته ن ته پوو توزوو وسالیت

چه نی کی گیلی ئه ی هاوار به مالم

 شنه و ده نگی به گوشیم ئاشنا بی

مه جالم بی  مه جالم بی  مه جالم ..!

وره و وه رومی وه ر ش دانی به داخی

چه مه ت بی چه م چه مت  بی چه مچه مالم

بوری دیرا وسین ئیشاخ و شاخه

به زیوه ت به حالی پر زه والم

گوناحم ئانی بی وه رمت مه وینوو

فوغان و ده رد په ی ورمی به تالم

******

داخ بی مه یلی

چیش ئامان وه سه ر بالای نه مامت

کام توزی گیرته ن هه ناسه ی جامت

چی موم مه یلت تاری مرمانو?

کام داخی به رده ن هه راله ی کامت?

کام شیوه ن که وته ن نه یانه ی ده نگت?

کام تیری پیکای کولیانه و زامت?

چی نیگات ویله ن به ر مه به ری را

مه وینی نیگام بی به په نامت

شه و به رو به روو به یاد بالات

ده فته ره ی  نه مه ن  نه نویسوو نامت

شیوه ت به هوناو به روی گول کیشوو

 بازه با وینوو ماه  ته ما مت

سه ردی ته ماشات ئایر وه ر دا پیم

خه لاسیم نیا هه رگیز جه دامت

من سوته و تو مه س. من ته نیاو تو که س!

کی به وینه ی من که رده ن سلامت

شه ربه ت مه یلت ده م په نه جاری

با تا روی مه حشه ر بوو به غولامت

******

شه للا کوچت که ردایی

منت ویرو به ردایی

نه ک ئایروو خه فیتت

به گیانوو من وه ردای

شه للا لوینی  سه فه ر

با نه بیم چه نه ت خه به ر

دلم که رده نا مه لی

بی هیلیانه و ده ربه  ده ر

چی مه لی بازیم جیا

ئانا یانه م شیویا

تاوی سیاوه ت وینوو

ئانا ده ر به ده ر بیا

وه شلیم پاروه سه ردا

ده سم جه سه ردیت وه ردا

ئانا ئیتر وه هارا

******

سه‌ر ئه‌نجام/ غزل هورامی

زه‌ر‌یفوو ریكوو ئاگانی، نه زانی كه‌وته ن  ئه‌ونامت ....!

هه‌راسانی، گمی، ویلی، چه نی ته رسی بیه‌ن  زامت

هه زاران قه‌لوه زی  كه وتی  دله‌ی باخوو بژیویی تو  

قه له‌م بی  یارووهه‌م راهت هه‌راسانی بیه ن رامت

چه نی ده نگی بیه‌ی سازی چه‌نی وه رمی بیه‌ی رازی

 چكوبینی  من ئامانی  نه‌ورمت  بی  نه ئارامت

به ویلی ویلوو ده ردانی به مه‌ستی تو خجلیانی      

دلت بی شاروو غه‌مباری نه یاوا مه‌نزلی كامت

بیه‌ی خاكوو ده روو ده شتی  نه‌مه‌ن یادت نه‌مه‌ن ویرت

چكون ئاده‌م هه تا وینوو به‌هشتش چون بیه‌ن  دامت

په‌نم واچه چكو بینی وه لی ئانه‌ینه‌  به‌ی دنیا

هه تا واچوو كه په‌ی كوگه‌ی ملو ئاخرسه ر ئه‌نجامت...!

******

چه‌نی تۆ/ غه‌زه‌ڵی هه‌ورامی

ده‌رێ ئی کـه‌شیه‌ خۆ ئینـه‌ی مزانا

فـره‌ن باست گنۆ حــه‌وت ئاسمانی

نه‌په‌رسـاتۆ وه‌نه‌ ، شێعــرێت نه‌وانا

هـه‌زاران ده‌فته‌ریم سۆتێ به‌ جارێ

دڵــم ها بـی خــه‌ڵووزوو کــۆنه‌ ژانا

خه‌فه‌ت ماچی هه‌ره‌س ئاماوه‌ پیریم

دلـــێ لێڵاڤـــوو ده‌رذانه‌ چـــه‌قــانـا

مه‌په‌رسا په‌ی که‌سی خێڵوو هه‌واری

ئه‌جۆشا تاڤـه‌ســه‌ر ئـــی جـاده‌ پانا

هـــه‌سارێوه‌م نه‌بـی پی ئاسمـانه‌و

مـه‌گه‌ر یاگێ هه‌سارا  ئاسمانا؟

که‌ تۆ بی ، هه‌سـاره‌م کــه‌ی نیازا

چه‌نی تۆ بوو ، وه‌سێما ؛سه‌ربه‌ڕانا

**********

بلبلوو باخوو سیاو چه مانه ی

هه ساره و ده نگی  شوله و زه مانه ی

راو که روو به زما جه کوسار ده نگ

شاباز نه وای  دلی شاد و ته نگ

هه ورامان به  تو ره نگینوو وه شا

ره نگه وتوش گیرته گردوو ئیکه شا

هه ریاگی به قی وانی جه کووه

ئادیچ مه وانوو به شادی تووه   

چنوور و ریحان تو که ردی به گول

تو ذوقت کیشا ن به ده نگ بولبل

تو هه واره کیت که ردی به ماوا

ده نگ خه مینت تا کو نه یاوا ؟

ده نگت بی په ناو دل خه مباره کا

بی شادی به خشوو تازه یاره کا

بی به  ئا یه تی په ی حال و شیخا

عاشقیت که ردی له یلا و زلیخا

 به ده نگت هه وار ئاماوه بالی

چه میشا ره شتی ئا سوسه ن خالی

شاربه شارش که رد ده نگ و ئاوازه ت

دل حه سرت کیشو په ی به زم تازه ت

کی به رد ن شوله ی روشنی ده نگت

کام کافر ئاما ن تو  په ری جه نگت

دل مه  نه ن  به ئیش خام خه م که رده ت

سوته ن  جه دووری سوز ره م که رده ت

سوره هه راله و به رزا و شه و بو

جه ویر شا مه شو سوزو ده نگوو تو

شولیوه تو دات به هه ورامانی

روشنش که رده ن گرد و ئیرانی

ئه ی روجیارو باخوو ئاوازی

هه ر دروشت بی جیا ما نازی

پیشکه ش به ده نگه زولاله که و کاک عوسمان که یمنه ئی

خلاصه ای از زندگینامه هنرمند نامدار   هورامان  عثمان هورامی