ئاهورامان 3،4 / جهلیل عهباسی
دهسێوهم مهڕیان گرتهنم دامان
بههانهم وهشا ملوووه ههورامان
جه ژمارهی ویهردهنه ئیشارهتێوهما به سهنعتی و دهسكردی و پیشهسازی و ههرپاسه به یاسا و قانوون و بهرنامه و ژیوای خهڵكی دا جه ههورامانهنه، ئیسهیچ به تێروتهسهلی ملمی سهرو باسهكهی و فرهتهر رۆشنش كهرمێوه.
خهڵكو ههورامانی، كه شۆنكهوتی و پهیڕهوی ئاهوورامهزدای و ئهشوو زهردهشتی بیێنی، به پاو یاساو ئهشای فێری بیێنی كه مشیۆ ژیوایشا، ژیوایه ئینسانی و ئازاد و سهربهرزانه بۆ، ژیوایه كه به هێز و تواناو وێشا و به ئهشقێوه ئههوورایی بریۆ ڕاوه و گردو لایهنهكاش به ههوڵ و تهقالای ژیرانهو وێشا دابین كریۆ، بهجۆری كه هیچكهس جه هیچ بارێوه هیچ نیاز و ئهحتیاجێوهش به خهڵكی تهری نهبۆ و سهرهڕاو ئانهیچ، ههوڵ بدۆ پهی یاردیدای و وهشتهركهردهی ژیوای خهڵكیتهری. ئا دێڕه شیعری سهریه، نیشاندهرهو ویهردهی پزیشكی ههورامانینه و پهنهما ماچۆ كه ئی مهحاڵه سهركهش و سهربهرزی ههر زوو و وهڵی تاریخیچهنه، وهڵكهوتی بیێنه و ساحیبهو شارستانیهتێوه ورشهدارینه.
مزانمی كه:.. .
/ خاستهرین تهبیب و حهكیم جه ههورامانهنه بیهن و باقی یاگهكای تهریۆ لوێنی پهی ههورامانی پهی دهرمانی و چارهسهروو نهوهشییه سهخت و ناعیلاجهكا..
/ جه ههورامانهنه خاستهرین نهشتهرگهری برهوش بیهن و خهتهرتهرین جۆرو مهڕیایشا گێرتهنۆ..
/ خاستهرین و محكهمتهرین تاقموو ددانا جه دارو كهكهوإ دروس كریان جه ههورامانهنه..
/ دهرمانوو سهرهتانی كریان كه پهنهشا واتهن (تیراوی) ، ئادیچ به مهژگوو تووتهی..
/ دهزگای تایبهتشا جه درهختوو تایلی وهش كهردهن پهی بهرئاردهی تۆموو پهمهی كه پهنهشا واتهن (جیكهنه) ..
/ خاستهرین پاپوششا وهش كهردهن جه یهری چێوا: پۆسو گاوی و نهی و پهڕۆی و داره وشكی، پاڵهیه پۆسینهكی نامێشا (كاڵه) بیهن و پهی وهختو وارانی و ههڕوچڵپاوی كهردێنێشا پاشا كه ههم گهرمی بیێنی و ههم ئاویشا نهدێنه، نهی و پهڕۆینهكی نامێشا (كڵاشی) بیێنی كه هامنێنه كریهنی پا و ئادیچی سووكهڵی و فێنكی بیێنی و خزمهتوو پایچ و چهمایچشا كهردهن جه گهرماو هامنینه، پاڵا دارینهكێچ پهنهشا وچیان (كهمانی) كه جۆره پاپۆشی پان و پۆڕی و خرتی بیێنی و جه وهختو زمسانی و وهروێنه بهكارشا بهردێنی پهی ئانهی وهخته ملا سهروو وهروێره، نهخزا و تاوا به ئاسانی راكی بڕا و تووشو هیچ گیروگرفتی نهیا..
/ خاستهرین جلوبهرگشا بیهن گردیچ دهسكردو وێشا، پهی نموونهی (چۆخهوڕانك) كه جه مهرهزو بزی ئاماده كریان كه پهنهشا واتێنه (بزه مهرهزه) ، جلوبهگێوه سووك و فێنك و جه ههمانكاتیچهنه گهرم و پاك و پۆخته كه بهدهنو بنیادمی دلێشهنه سهیانۆ..
/ خاستهرین كاسهوچهمچهشا جه داری وهش كهردهن پهی پهنه واردهی، بهو پهڕو پاكی و سووكی و عالیۆ..
/ خاستهرین نۆعوو چێرخهری و سهرخهری و یاگهوبانوو وتهیشا درۆس كهردهن ئادیچ به شێوی رهنگاوڕهنگ و جه پهژمو ئاژهڵی، چیوی كه ههم زمسانێنه گهرم بییهن و ههم هامنێنه فێنك بییهن..
/ دهزگاو ورپێتهی نهی و بهنیشا وهش كهردهن كه فره ئاسان بهكار لوان و پهنهشا واتهن (دووكه) .
ئێتر با جاجم و لێف و مهوجه و گڵێمه و بهرماڵ و.. . مدرا كه ههركام پهی كارێوه بهكار بریهنی و گردیچ ههر بهدهسوو وێشا درۆسی كریهنی، یا با پاچاڵه و ههڵاوه نیایۆ و ههره و ئاساو و ئارگاو.. . و كهرهسهو ههلاجی و رێستهی و چنیهی و وراستهی و كهلوپهلو دلی یانهی مدرۆ كه ههركام جه چیوی و به جۆری و گردیچ یا جه چۆی و داری، یا جه پهژم و مهرهزوو ئاژهڵی درۆسی كریهنی و پیجۆره خهڵكوو ههورامانی نیازش به هیچ چێوه دهرهكی نهبیهن پهی ژیوای بهڵكوو تهماموو چێوه لازمهكاو ژیوایش ههر دلی وێشهنه و به دهسو وێش درۆسی كهردێنی. ئینهیچ گرد نیشاندهروو ئاستی بهرزو گهشه و نهشهی فكری خهڵكوو ههورامانی و وهڵكهوتهی ژیوایش بیهن به تایبهتی جه لایهنوو ئا سهنعهتوو پیشهسازیۆ كه ئارۆ پهنهش ماچمی (تهكنهلۆژی) ، ئینهگرد سهرهڕاو رۆشنبیری و كهلتوور و فهرههنگێوه رهسهنی و وهڵكهوتهی كه یاگێش چی بهشهنه نییهنه و دماتهر و جه ژمارهكای تهرینه باسش چۆوه كهرمی.
هیچكهس جه خهڵكوو ههورامانی، هیچوهخت بێكار و بهتاڵ نهبیهن و تهمهڵی و تهوهزهلی و وی دزیهیۆ جهكارو ههرمانی و وی گێل كهردهی جه خزمهتوو بهوهامسای و تهنانهت خهڵكوو یاگه دوورتهرهكایچ، دلی ئی خهڵكینه نهبیهن و راش پهنه نهدریهنه، یاساو قانوونێوه پهی ژیوای خهڵكی و بهڕاوهبهردهی كۆمهڵگهی نریانهره ئادیچ به پهرسوجۆو گردوو خهڵكی و ئێتر هیچكهس پهیش نهبیهن و نهتاوانش به موو چهنهش لا دۆ و نهبهرۆش ڕاوه یا وێش چهنه دزۆوه یا فكرو واڕای و شێونایش كهرۆ، چوونكه ههرپێسه وهڵێنه واتما، ههم گردكهس (تاك به تاكو خهڵكی) دهنگشا پهنهدان و به دڵو وێشا و به ئیرادهو وێشا ورشا چنیهن و نیانشاره پهی وهشتهركهردهیی و رێكوپێكتهر كهردهی ژیوای وێشا، خۆ ئهگهر یۆیچ بیهبۆ كه گهرهكش بیهبۆ لار و لاسار بۆ و به پێچهوانهو قانوونهكهی جمۆوه، ئانه ژیرانهتهرین و خاستهرین و ڕهوا تهرین سزا و غهرامهش پهی دیاری كریان و به خاستهرسن شێوه و تندتهرین جۆر، وهرش پهنه گێریان و لۆمه و سهركۆنه كریان،
(دماتهر باسو چهنیهتی سزا و جهزا دایچ كهرمی جه قانوونو ههورامانینه) .
ههرپاسه كه واتما یاساو قانوون جه ههورامانهنه، جهلاو كهسێوه نهنریانهره كه بووهو دیكتاتۆری و لاساری بدۆ بهڵكوو به جه لاو خهڵكێوه ژیریۆ نویسیان و به دهنگوو تاكبهتاكو خهڵكهكهی ددانش بریان پۆره و بیهن به بهرنامهی رهسمی و فهرمی و ههمیشهیی جه ژیوای خهڵكهكهینه و بهڕاوهبهردهی مهحاڵهكێنه، كریۆ واچمی خهڵكی شهریف و سهرفرازو ئی مهحاڵه دێرینێما، یهكهمین تاقموو بهشهرییهتی بییهن كه ویرش جه ژیوای یاسامهند و رێكوپێكی و جه كۆمهڵگێوه خاس و ئارام و ئاوهدانی ئینسانی كهردهبۆوه و قانوون و یاساش نیابۆره پهی گرد بهش و لایهنی ژیوای ئادیچ به پهرسوجۆ و دهنگدای گردو خهڵكی، چیوی كه ئارۆ پهنهش ماچمی (ریفراندۆم و سیستهمی دیمۆكراسی و پهرلهمانی) . به واتێوهتهر تاومی واچمی كه شۆرا و پهرلهمان و یاسا و دهنگدای و مافو دیاریكهردهی چارهنووسی و رێك وستهی ژیانێوه تهبا و پاكو پۆخته و رێكوپێكی، یهكهمجار و وهڵی بهشهكای تهرو بهشهرییهتینه و وهڵی تهماموو جیهانینه، جه ههورامانۆ ئاوانهنه و خهڵكوو ههورامانی پێشهنگ و رابهرو رانموونی خهڵكوو تهماموو جیهانینی چی بارۆ.
ئهگهر چهمی وزمی پهی ژیوای خهڵكو ههورامانی و وردتهر بدیهیمی، وینمی كه لۆژیكو ژیوای ههرهوهزی، ههر جه زووۆ دلی ئی خهڵكینه یاگێش گێرتێنه، جه ههورامانهنه چیوێما ههن كه پهنهش ماچمی (لۆسی) ، ئادیچ دارێوه زل و گهوره و قورسا كه به یهك نهفهر و دوه نهفهر ور مهگێریۆ و مشیۆ یا به دهزگا و مهكینێوه تایبهت كریۆ یا خهڵكێوه فره پێوهره نیشۆ چێرش و بهرزش كهرۆوهو جمنۆش، چا وهختیچهنه كه دهزگا و مهكینێوه چامنه نهبیهن، خهڵكو ههورامانی ویرش كهردهنۆ و لۆسێش ئاردێنهنه و پا جۆره و به یاردی گردلایه داره قورس و گهورهكهشا پێوهره ورگرتهن و فاڕانشاوه پهی یاگێوهتهری، یاخۆ ئهگهر ویر جه (گهل) ی كهرمێوه كه ههر جه دێر زهمانۆ خهڵكوو ههورامانی كهردهن به بهرنامهو ژیوای وێش، ئانه ئهوپهڕو ژیری و ئاگایی و پێشكهوتی كۆمهڵایهتیی ئا خهڵكیما پهی بهرگنۆ، گهل كارێوه شهریكی و ههرهوهزین كه خهڵكی پێوهره و به هامكاری و دهسگرۆ و یاردی یۆترینی ئهنجام دان، پهی نموونهی گردوو خهڵكوو لادهگێوه، ڕوێشا دیاری كهردهن و گرد پێوهره لوێنی لۆ كهندهی یا یانه كهردهیۆ یا خهرمان كهردهی یا هیتو گهره پهی یهك نهفهری و روی تهریچ پهی كهسێوه تهری و ئێتر پیجۆره هیچكهس تهنیا باڵ و بی یاردیدهر نهمهنهنۆ و كارو كهسی پهكهش نهكهوتێنه و گردكهس جه وهختووادهو وێشهنه كارهكهش كریان و تهنانهت پهی گهورهتهرین و سهخت تهرین كاریچ، هیچكهس نهمهنهنهره و پهكهش نهكهوتێنه. ئینهنه ژیوای بهرز و سهرفرازانهی ئینسانی و ئینهن نموونهی وهڵكهوتهی و گهشهو فكرو ژیوای بهكۆمهڵی و ئینهن نیشانی شارستانیهتی دێرینو میللهتێوه كه ههمیشه سهرو پاو وێشۆ مدران و به رهنجو شانهو وێش ژیوان و نهبیهن پاشكۆ و چێردهسهو كهسی تهری بهڵكوو پهی وێش و به ئارهزوو وێش ژیوان و نه ئاد زهرهرش پهی كهسی بیهن و نهكهسیچ پهی ئادی، بهڵكوو ئاد جه پاڵو زیندهگییهكهو وێشهنه جزمهتو خهڵكی و وهڵاتیچش كهردهن و خهڵكیچ خزمهتوو ئادیشا كهردهن و وهڵاتیچ بۆنهو ئی هامكاری و ههرهوهزی و وهشهسیاییۆ بیهن كه وهڵی كهوتهن و ئاوهدان بیهنۆ به بی ئانهی كهس منهته كهرۆ سهرو كهسیره یا كهس ناز و فهخر به كهسی تهری ورهشۆ یا یۆ قهسری بهرۆ ئاسمان و یۆیچ كێڵێوهش نهبۆ چهنهش ژیوۆ! خهڵكوو ههورامانی ئیجازهو ژیمنه فهرق و فروق و جیاوازییهوهش نهدان و گردكهس پێسه یۆی بیهن و ژیوای گردكهسی پێسه هینو ئهویتهری بییهن و گردكهسیچ دڵوهش و ڕازی بییهن به ژیوای وێش جه پاڵو هامنۆع و هام وهڵاتییهكاشهنه و بهدڵ خزمهتوو وێش و وهڵاتی و هام وهڵاتیهكاش كهردهنش و خزمهتهكهیچش نهك به منهته و بێگاری بهڵكوو به ئهشق و به ئهرك زانان.
كهرگه، وێش خوڵه كهرۆ سهرهو وێشهره
جه ژمارهی ویهردهنه ئیشارێوهما به بیهی قانوونی كهرد جه ههورامانهنه و باسو سزادای ئانیشاما كهرد كه سهرپێچی چا یاساو قانوونیه كهرا، با ئیسهیچ پێوهره چهمی خشكنمی پا یاساو قانوونیره و ههرپاسهیچ به بڕی چا سزا یاساییاره كه به ههزاران ساڵی چێوهڵتهر جه ههورامانهنه بیێنی و كارشا پهنه كریان:..
ههورامان، سهرهڕاو سهختی و سهركهشی و دوورهدهسی و تهنانهت دوورهپهرێزیچش، وهڵاتێوه ئاوهدان و كریاوهو وهڵكهوته بیهن و خهڵكێوه وشیار و زانا و ئاگاش چهنه ژیوان و ههزاران ساڵی وهڵی پێدا بیهی مهسیحیچهنه ساحیبو پهرلهمانی و دامودهزگای قانوونی و گردو ئا پرهنسیپا بیهن كه ئارۆ به بنهماو دیمۆكراسییهتی مژماریا. مشیۆ بزانمی كه ههورامان شۆرا و ئهنجومهنێوهش بیهن كه به چهمكه سیاییهكهو ئارۆی پهنهش ماچمی (پارلهمان) ، خهڵكانێوه ژیرو به ئهزموون و وهرهچهم رۆشنی جهلاو جهماوهریۆ ورچنیهنی پهی ئا پهرلهمانیه و كاروبارو وهڵاتیشا دریان دهس.. پهی نموونهی، وهرو ئانهی كه ئاوهخته سجیل و نفوس و نویسیای تهمهنی باو نهبیهن، شێوازێوهشا نیانهره پهی دیاریكهردهی تهمهنهو خهڵكی تا بزانا ئایا یاوان پهنه و تاوۆ دهنگ بدۆ؟، ئی شێوازیچه پهوپهڕو سادهیی و ساكاری بهڵام ژیرانه بریان راوه: تهوهنێوهشا دیارییه كهردێنه و جه مهیدانو دهگێنه (وهروبهرهو ئهنجومهنینه) نییهنهشاره و پهنهشا واتێنه: تهوهنهو تاقیكهاری تهمهنی.. ههركهسێوه (ئهڵبهت فرهتهر گهنج و لاو و نهوجوانهكی) گهرهكش بیهبۆ بهشداری كهرۆ جه پرۆسهو دهنگداینه، بریان سهرو تهوهنهكی و واچیانش پهنه ئا تهوهنی یاگی وێشهنه بهرزه كهرۆوه و بهرۆش ئهولاتهرۆ بنیۆشهره.. دیارا جه روانگهی پزیشكیچۆ ئانهشا وهرهچهم گێرتهن كه پیا جه چ تهمهنێوهنه زۆرش مهڕیۆ ملو ئا تهوهنێره و تاوۆ ورش گێرۆ؟ پهوكهی ههركهس تاوابۆش ورش گێرۆ و بهرۆش ئهولاتهرۆ، ئانه دیاركهوتهن كه یاوان پهنه و تاوۆ دهنگ بدۆ و نوێنهرو وێش دیاری كهرۆ. هیچ فهرق و جیاوازییهوه نهبیهن بهینو ژهنوپیاینه پهی دهنگدای یا وی ورچنیهی (كاندید) كهردهی، ئهگهر وینمی كه كۆمهڵگه عهرهبیهكی، ئیسهیچ ههڵای نمازا ژهنیشا بزیاره یا پهچهكهیشا لا بداوه یا.. . ، ئانا جه ههورامانهنه ههرپاسه كه واتما ههزاران ساڵی چێوهڵتهر ئی ئازادییه بیهن و كهس سووكایهتیش به ژهنی نهكهردهن و تهنیا ئینسانییهت و توانا و شایستهیی وهرهچهم گیریان نهك چێویتهر، ئهگهر گهرهكما بۆ نموونه بارمێوه، تاومی نامی دهیان ژهنا بهرمی كه سهرۆكایهتی و بهرپرسایارهتی وهڵاتیشا گێرتهن دهسۆ و فرهیچ بهسهركهوتهیی وهڵاتشا بهردهن ڕاوه:
* (ئهدا خهندانی) ، یۆوه بیێنه چا شاژهناو ههورامانیه كه یهری چوار دهوری سهرو یۆی، جه لاو خهڵكیۆ ورچنیهنه و دهنگش دریان پهنه و بیێنه به سهرۆكهو پهرلهمانی و وهڵاتی و رابهرایهتی خهڵكیش كهردهن و وهڵاتش بهردهن ڕاوه، دیارا فره سهركهوتی و شایستی و بهتوانی بیێنه پهوكهی جهماوهری بڕواش پهنه بیێنه و دهسهڵاتش دان دهسشۆ،
* (مسریجان) ه، یوهتهرهنه چا ژهنا ههورامانیه كه دهگاو كهیمهنهیش ئاوهدانه كهردێنۆ و ئاویش پهی كێشتێنه و سهرۆكایهتی خهڵكهكهیش كهردن و وهڵاتش بهردهن ڕاوه و وستهنش وهڵی و خزمهتوو خهڵكهكهیش كهردن، ئێتر بێژگهم دهیانیتهری پێسه: ماما فهرهنگێسی و شاریبانی و تاوسی و.. . تاد كه ههركامهشا شاژهنێوه چهنهئامی و شایستی بیێنی جه ههورامانهنه و كاروئهركی فره گهورهشا پهنه ئهسپاریان و رێزو حورمهتی ئیسانیشا بیهن.
لازما ئیشارێوهیچ كهرمی به نامی ئا ئهنجومهنیه كه واتما جه ههورامانهنه بیهن، من، ماوێوه چێوهڵتهر باسێوهم سهروو دهگاو ههجمنهی نویست و جه ههفتهنامهو گوڵانینه چاپ كریا و واتم كه ههجمنه كورت كریاوهو (ئهنجومهنهی) بیهن و چاوهختهنه ئا دهگی یاگی كۆ بیهیۆ خهڵكی و نوێنهرهكاش بیێنه، جگهم ئانهیچه جه ههورامانهنه به نوێنهری وچیان (ژیر) و (ژیرلی یا ژیرلا) پهی سهرجهم ئهندام پهرلهمانهكا بهكار بریان و بهیاگهكێچشا، یانی ئهنجومهن و پهرلهمانی وچیان (مهره) و ئێتر وهخته واچی (ژیرلی مهری) دیارا مهبهستت ئانێنی كه چا ئهنجومهنهنه نیشاره و خزمهتو خهڵكی و وهڵاتی كهرا، (مهر) هیچ تهنیا یهك یاگۆ نهبیێنه بهڵكوو تاومی ئیشاره كهرمی به چند یاگا جه بهشه جیاجیاكاو ههورامانینه پێسه: مرۆ مهری جه دزڵیهنه، چهمهو مهری جه كهماڵانه، مهرهو دزاوهری، نسارومهری جه كهیمنهنهو.. . تاد.
جا ئیسه كه ئاشنی بیهیمی چهنی یاساو قانوونهكهی و یاگهكێش و ئهندامهكایچش، با بهیمی سهرو چهنیهتی بهڕاوهبهردهیش و سزادای ئا كهسا كه لاساریشا كهردهن و سهرپێچیشا جه یاساو دهسوورهكهی كهردهن، دهسوورویاساكه، بهجۆری نریانهره كه خزمهتوو گردوو خهڵكی و وهڵاتیش پهنه كریۆ، چێوی بیهن كه ئازادی گرد كهسی (تاك و كۆ) یش چهنه پارێزیان و بهرنامێوه بیهن پهی وهڵوستهی و وهشتهركهردهی ژیوای خهڵكی و ئاوهدان كهردهیۆ و پێشكهوتوو وهڵاتی، ئیجازهش به كهسی نهدان كه مافو یۆتهری پاشێل كهرۆ یا وێش جه قانوونی بهرزتهر و گهورهتهر بزانۆ، هیچ فهرق و جیاوازییهش نهوستهن بهینو مهڵای و میری.. بهگی و ئۆمی.. ههژاری و دهوڵهمهندی.. زانای و نهزانی (خۆندهواری و نهخۆندهواری) .. ژهن و پیای.. و وهلحاسڵ بهرنامێوه ههره وهڵكهوته و ئینسانی بییهن پهی بهڕاوهبهردهی وهڵاتی به خاستهرین جۆر و پهی خزمهتوو خهڵكی به شایستهتهرین شێوه. ئێتر دیارا كه ههركهس سهركهشیش چهنه كهردهبۆ، پاشێلش كهردهبۆ، جه وهراوهرشۆ مدرابۆ یا ههرجۆره لارییهوهتهر، ئانه زهرهرش دان وهنهو خهڵكی و وهڵاتی و بهرنامه كۆمهڵایهتیهكهیچ، پهوكهی سزاشا دان و جهریمهشا كهردهن، ئهڵبهت سزا و جهریمهكهیچ یهكجۆر نهبیهن و ههركهس به پاو گوناح و خهتا و تاوانهو وێش سزا دریان و زڵم نهكریان هیچكهسی. پهی نموونهی ئێمه جه ههورامانهنه (تل گرینای) ما بییهن، تل گرینای كارێوه ههرفره سهخت و پڕووكنهرا و كهمكهس ههن تاقهتش چهنه بارۆ، ئهگهر كهسێوه سهرپێچیش كهردهبۆ و تووشو كارێوه خرابی بیهبۆ و تاوانێوه گهورێش كهرێبۆ، بهجۆری كه زهرهرش بیهبۆ پهی خهڵكی، ئانه مهحكهمهشا كهردهن و حوكمشا دان به تل گرینای یانی گرینای تل و تهوهنی دلی ئایێرینه! ههڵبهت ئی سزادایه چێوه بێسوود نهبیهن بهڵكوو كارێوه بیهن پهی خزمهتی فرهتهرو وهڵاتی، چا وهختهنه كووری و كارگهو تاونایۆ ئاسنی و تهوهناما بیهن جه ههورامانهنه و خهڵك وێش كارهكهش كهردهن و خهڵووزش وهش كهردهن و.. . (مهبهستم خهڵووزو تهوهنێن نهك هینو هێزما، ئانه كه پهنهش ماچا زوغال سهنگ) ، جا ئانه كه تاوانێوهش كهردێنه كیانانشا دلی كووری و كارگهو تهوهن هاڕای و تهوهن گرینای پهی كار كهردهی و بهرههم ئاردهی خهڵووزو تهوهنی، پیجۆره، بێژگهم ئانهی كه كابرای تاوانبارشا وستهن چێرو بێگارییهوه سهختی بهبی دهسمز و پاداش، بهرههمێوه فرهتهریچشا دهسهبهر كهردهن پهی وهڵاتی، كارهكهیچ ئێنده سهخت بییهن كه دماتهر كریان به پهندێوه (زهربولمهسهله) و ئیسهیچ ههروهخت كهسی كارێش به دڵ نهبۆ یا تووشوو ناوهشی و سهختیه بی، پێسه ناڕهزایی دهربڕیهی و ناشوكرییهوه، ماچۆ (ئهی تلی گرینی) ، ئێتر دیارا كه كارو تل گرینای چنده سهختا بهتایبهت ئهگهر به بێگاریچ بۆ!. یۆتهر جه شێوازهكاو سزادای ئانه بییهن كه گردكهس پهیوهندیش چهنی كابرای تاوانباری بڕۆ: ئهگهر یۆ دزیش كهردهبۆ، ئهگهر گرانجان بیهبۆ، ئهگهر چیوش شارتهبۆوه، ئهگهر بهشوو یۆتهریش واردهبۆ یا.. . ، ئانه ئێتر حوكمش پانهی دریان كه هیچكهس نهدۆنۆش و نهلۆ لاش و مامهڵهو ئاماولوای و ورستهونیشتهیش چهنی نهكهرۆ، هیچكهس هیچش پهنه نهورهشۆ.. هیچكهس هیچش لاوه نهسانۆ.. كهس چیوش نهدۆ لا.. كهس ههرمانهش پهنه نهسپارۆ.. كهس قسێش چهنی نهكهرۆ.. كهس یاردهیش نهدۆ و نهلۆ دهمشۆ.. تهنانهت ئهگهر باریچش كهوتهبۆ، كهس هامكاریش نهكهرۆو دهسبارش نهدۆ.. چانهی سهختتهر تهنانهت ئهدا چامنی بۆ چهنی كوڕهكهیش ئهگهر خهتاش كهرده.. و ئێتر پیجۆره تاته چهنی كوڕی، كوڕ چهنی تاتهی، ئهدا چهنی كوڕی یا شووی، شوو یا كوڕ چهنی ئهدی، واڵی چهنی برای، برا چهنی واڵی و تهنانهت ژهنوپیایچ چهنی یۆترینی چامنی بیێنی.. ئینه نهبیهن واچا ئانه قهوممانه یا كوڕمانه یا.. . و با وازش چهنه بارمی و بهخشمێش و چهمپۆشی جه تاوانهكێش كهرمی! هیچ بهخشای و چهم پۆشی چهنه كهردهیێوه جه كارهنه نهبیهن پهی هیچ خهتاكارێوه، پیجۆریچه، كابرای تاوانبار وێش تهنیا و بی یارو یاوهر و بێكهس وینۆوه و پهی بهرۆ به گهورهیی خهتاكێش و ملۆوه وێشهره و پهشیمان بۆوه، ئادیچ نهك به دهمو زوان بهڵكوو مشیۆ به كردهوه سهلهمنۆش و ئیسپاتش كهرۆ كه واڕیان و بیهن به كهسێوه شهریف و رێكوپێك و بهڵێنهو قهرهبووكهردهیۆ كارهخرابهكاش بدۆ. ئی جۆره سزادایه، فرهووهختی ههر پێویستش به ئهنجومهنی و حاكمیچ نهبیهن بهڵكوو خهڵك ههر وێش دلی وێشهنه و بی ئانهی كهس پهنهش واچۆ یا ناچارش كهرۆ، بهكارش بهردهن و پهیڕهویش چهنه كهردهن، چوونكه خهڵكهكه ئاگا بیهن و قازانج و زهرهرو وێش و وهڵاتهكهیش ئهژناسانش و لهیهكش دانۆ، ئێتر چهمپۆشیش جه هیچ خهتاو تاوانێوه نهكهردێنه تهنانهت ئهگهر دلی خاوخێزانهكهو وێچشهنه بیێبۆ! پیجۆرێچه ههورامان ههمیشه ئاوهدان و ئاسووده و وهڵكهوته بییهن و ئیسهیچ شانازی كهرۆ پا ویهرده وهڵینه پرشنگدارهیشۆ.
وهشڵهی ئێمهیچ گردیما ئیسهیچ، چامنی بیهنمی