زوانوو هۆرامی بمانو یا بشناسیو؟
زوانوو هۆرامی بمانو یا بشناسیو؟ / حمه شهریف عهلیرهمایی
دیارهن ههر زوانیه پهنهش نهنووسیۆ، نوانیو ئهوهمهنهیش مهحاڵهن. دێر یا زوو یاگێ وێش مهدو به زوانهایهتهری و مهلۆنه دلێ زوانه بێ دهنگهکا. پێسهو زوانه وهڵینهکا که ئیسه نامێشا به زهحمهت مهنێنه و یا ههر نهمهنێنه. تازه بأیه زوانێ ههرچننه پهنهشا نویسیان وهلی چوون نویسیاکهشا دهوامش نهویهن ئیتر نهمهنێنیوه. پێسهو زوانوو ئارامی، پههلهوی، لاتینی و ...تد.
ئارۆ گروڵیهو زوانوو هۆرامیچ کهوتینه دلێ لێژی. ههرچننه پهی شناسای زوانوو هۆرامی کارێ فرێ کریاینێ پێسهو: کارهکاو ماموسا پیرهمێردی، عهلائهدین سهجادی و مهلا عهبدولکهریمی موددهرێس. ئی زانا گهورانه به هورئهوهگێڵنای بهرویرهکاو زوانوو هۆرامی سهروو زوانوو کوردی ئیأایشانه کهردهرهو ئی رچێ مێأیا. ههرچهند دڵسۆزانه کاریه به یاگێشا کهرد پهی ئانهیه خهڵک جه فهرههنگوو وێش بیاوۆنه بهآم ههر پاسه که ماچا: سکه دوێ روێش ههنێ. ئی ههرمانێ نویسهرهکێش هۆرنیای ئا چێوانه که وهڵتهر به زوانوو هۆرامی نویسیاینێ هۆرگێڵیاوه سهروو زوانوو کوردی. ئی ههرمانێ تا ئا یاگێ لوا وهروه که کتێبهایه پێسهو: روسهم و زوراو، شێخ سهنعان، حهمه حهنیفه، مێعراج نامه، قهآو خهیبهری، وهلی دێوانه، ئاسمان و زهمین، شیرین و فهراد، شیرین و خهسرهو، خورشید و خاوهر، دهوڵهت نامه، روڵه بزانی، مهنیژه و بیژهن، سڵتان جمجمه... تد فره ناشیانهو قهرهت هورگیڵیایوه سهروو زوانوو کوردی و فرێچشا حهتا نامێ نویسهره هۆرامیهکاشا چهنه سأیانهوه و کهم کهس مزانۆ که ئینێ بنهأهتهنه هۆرامیێ بیێنێ. دیارا هۆرئهوهگێڵنای چێویه خاسهن و کومهک مهکهرۆ به وهآوهکهردهی فهرههنگ و ئهدهبیاتی وهلێ ههر کاریه أایهش ههنه و ئهگهر ناشیانه کریۆ سهمهریه عاڵش چهنه بهر نمهی.
دماتهر نویسهرهکاو هۆرامانی پێسهو: دوکتور موحهمهد ئهمین هۆرامانی، ماموسا حمه کهریم هۆرامی، عوسمان موحهمهد هۆرامی، مامۆسا دارا و حهمهرهشید هۆرامی ... تد دهسشا کهرد به نویسیهی بهآم نهک به زوانوو هۆرامی و نهک پهی گهشه و پهرهدای به فهرههنگ و ئهدهبیاتوو هۆرامانی بهڵکوو به زوانوو کوردی پهی شناسای تاریخ و فهرههنگوو هۆرامانی. به کوردی نویسیایهکاشا یاگێ پهرمایهنه و ههرپاسه ئا هۆرامیانه که جه ئیران و ئێراقهنه به کوردی مهنویسا کارهکهشا یاگێ دهس وهشینه بهآم پهی ئانهیه زوانوو هۆرامی بمانۆوه کاریه ناتهمامهن. چوون زوانوو هۆرامی تا ئارو بهرش بهردهن و چانهیه ریشهدارتهرهن که ئێمه ههر تهنیا به ئهشناسایش قهناعهت کهرمێ بهڵکوو مهشیۆ سهروو بنج و ریشهو وێشوه بمانۆوه و جه فوتیای نهجاتش بۆنه. پهی ئانهیه ههم بمانۆوه و ههم بشناسیۆ ئانه شمه، ئانه زوانوو هۆرامی، ئانه قهآم و کاغهز.
مهگهر ماموسا خدر نهفهرماوانش:
قهڵهم و دهوات با بۆنه پهرێت
ههرچیه مژنهوی بنویسه پهی وێت.
حمه شهریف عهلیرهمایی. سنه. 15/12/1389